hans wilschut

Procida

2011-09-14T02:32:00.000-07:00

Ik ontwaak in een zee van rust op het eiland Procida. Die rust houdt bij het verlaten van het hotel al snel op. Hier loopt een voor dit eiland zo kenmerkend smalle straat, waar ondanks het gebrek aan ruimte auto’s, motorino’s en mini versies van vrachtwagens veelvoudig doorheen scheuren. Het is zo smal dat de spiegels moeten worden ingeklapt om de straten te passen. Voor een voetganger is het goed oppassen en soms ronduit gevaarlijk om zonder zicht op wat komen gaat door de bocht te lopen.

Gisteren gaven Patricia en ik een lezing voor een groep internationale studenten, allen Nederlands studerend op universiteiten in o.a. Salamanca, Napels en Hamburg. Wij waren uitgenodigd door de Taalunie om in een week die in het teken stond van de Nederlandse taal een culturele noot toe te voegen aan het aanbod van de cursus. Na afloop van de presentatie dineerden wij aan grote tafels. Het gesprek ging over calvinisme en de Nederlandse cultuur. Ik sprak lang met Eva, een Madrileense die enige tijd in Zeist heeft gestudeerd. Haar ongeremde kritiek op de Nederlandse cultuur werkte verfrissend en bevrijdend. Nederlanders onder elkaar zouden dit onderwerp liever vermijden, de gemiddelde Nederlander houdt niet van kritiek op zichzelf.

Het eiland Procida is pittoresk en onwaarschijnlijk mooi. Het is een van de eilanden voor de kust van Napels dat nog aan het tourisme lijkt te zijn ontsnapt. Met name de film Il Postino maakte het eiland bekend en op sommige plaatsen op het eiland wordt hier nog aan herinnerd.
Er hangt echter ook een donkere wolk boven het eiland, getuige de overal aanwezige protest uitingen: Liberti Subito!
In februari werd de Italiaanse olietanker Savina Caylun door vijf piraten aangevallen. De aanval vond plaats op zo'n 880 zeemijl van Somalië en 500 mijl van India", met aan boord negen matrozen van het eiland Prochida. Sindsdien zitten de mannen en familieleden of bekenden van veel Procidanen vast. De Italiaanse regering kan of wil niets doen. De diplomatie met Somalie is door gebrek aan zittend bestuur in het land vrijwel onmogelijk. De situatie is uiterst precair, geweld kan niet worden gebruikt om de zeelieden te bevrijden, men leeft immers op een drijvende bom. Het losgeld dat in februari werd gevraagd is inmiddels verhondervoudigd.

Scampia

2011-09-11T09:47:00.000-07:00

Op het eerste gezicht lijkt het restaurant gesloten, tafels staan opgestapeld langs de muren. Een zwaarlijvige man met vingers als worsten en een vetkwab in zijn nek gebaard ons uitnodigend naar binnen. Binnen is het nog warmer dan buiten, de pizzaoven draait er op volle kracht. We bestellen pizza margharita en terwijl we wachten arriveert een tweede zwaarlijvige man, zijn broer. Er blijken er elf te zijn en gedurende de maaltijd komen er nog een aantal voorbij.

Scampia is de eerste wijk van voor de werkloosheid van Napels, gebouwd na de aardbeving van 1980. De gebouwen Le Vele (de zeilen) zijn het bekendste embleem van de ernstige armoede en sociale problematiek. Le vele staan onder druk, sommigen zijn al gesloten maar opnieuw gekraakt. De gemeenschap probeert met de bouw van een nieuw sociaal woonproject pal naast het complex het tij van zware criminaliteit en sociale wanpraktijken te keren.

De mensen die we tegenkomen benaderen ons uiterst vriendelijk, zij zijn het imago van de wijk zat. De kruidenier van een winkel tegenover een Vela is er zich bewust van hoe zijn wijk van buitenaf wordt gezien. Hij doet alsof hij mijn camera wil stelen en trekt gekscherend aan de cameraband.
Later is hij bereid mee te werken aan ons fotografie verzoek en organiseert toegang tot het dak. De perfecte locatie voor een detail opname van het wonderbaarlijke gangenstelsel tussen de tweezijden van het symmetrische gebouw. Achter Le Vele ligt een groot park er verlaten bij. Het gaat zwaar gebukt onder vandalisme. De vijver in het midden staat droog en meerdere elementen in het park tonen het verval.

Op weg naar de metro roept een man waarom ik een foto maak. Een jongen op een motorino komt aangesneld om polshoogte te nemen. Hij adviseert geen mensen in beeld te brengen, dat zou de argwaan alleen maar aanwakkeren.

Straatverkopers

2011-09-10T02:22:00.000-07:00

Halverwege gaat Via Roma over in Via Toledo. Het prachtige café Geraldi schenkt stroperige espresso’s, het terras biedt uitzicht uit op een pleintje waar straatverkopers hun waren aanbieden. Een kartonnen doos fungeert als basis voor een plank waarop de koopwaar is uitgestald.
Zodra de politie in het zicht komt maken de verkopers aanstalten om zich uit de voeten te maken. Vandaag is het rustig want de politie bevind zich verderop in de straat. Daar waar de Afrikanen met lakens vol handtasjes op een neer the Spanish quarter in lopen. Het is een merkwaardig tafereel en een bittere waarheid voor hun bestaan. Ik spreek met Fari uit Benin. Eerst is hij wat achterdochtig maar later wordt hij toegankelijker. Zijn collega’s kijken wantrouwend toe, ze hebben mijn camera gezien. Ondertussen wordt de straat nauwlettend in de gaten gehouden.
De politieauto rijdt heen en weer over een strekke van 200 meter. De jongens hebben nauwelijks een kans om hun waren neer te zetten in de winkelstraat.
Fari verteld vandaag nog maar een half uur aaneengesloten te hebben kunnen staan, er is nog niets verkocht. De verdere van de morgen bracht hij door vluchtend voor de Polizia Municipal.

Centro Direzionale di Napoli

2011-09-09T02:27:00.000-07:00

Het plan om centro direzionale di Napoli te bouwen ontstond al in de jaren zestig, maar pas in 1982 werd het ontwerp toevertrouwd aan de Japanse architect Kenzo Tange. Geïnspireerd door de ideeën van Le Corbusier werd hier scheiding van voetgangers en autoverkeer succesvol toegepast. Een ontsluitende weg doorkruist het gebied op een sous level en geeft toegang tot parkeergarages en aansluitend vervoer. Aan de openlucht zijde is de infrastructuur bedekt met groen zones. Al oogt het gebied futuristisch heeft verval reeds toegeslagen. De omringende gebieden zijn nog altijd oud industriële zones, braakliggende terreinen en loodsen die nu gebruikt worden als alternatieven voor het parkeerprobleem rond de wijk.
Het administratieve centrum van Napels heeft last van verzakking. Al is er geen gevaar voor instorting zakt het centrum ieder jaar een paar centimeter als gevolg van watervervoerende lagen onder de grond.
Dat water al eeuwen geleden ondergronds werd getransporteerd zag ik tijdens een tocht door de gangen van Napels Sotterannea. Een ondergronds gangenstelsel met aquaducten en waterbassins dat in de Griekse en Romeinse tijd ontstond door de delving van tufsteen. Het 400 kilometer lange gangenstelsel ligt onder de oude stad en vormt de basis van Napels verticaliteit. Gebouwen ontstonden immers boven de plaatsen waar het bouwmateriaal uit de grond omhoog werd gehaald. Daarnaast bestond in oude tijden de regel om binnen de stadsmuren uit te breiden, dus de hoogte in.

Napels

2011-09-07T09:21:00.000-07:00

Een reis naar Napels duurt gemiddeld een paar uur, maar deze keer wegens vertraging en een afgelastte aansluitende vlucht ruim 12 uur. Een geimproviseerde reis met een omweg in een mini jet naar Salerno. Daar stond hulp klaar ingeschakeld door vrienden ter plaatse. Eerst een 20 minuten durende avondrit in een oude Fiat naast een zwijgende man die later politeman bleek te zijn. Af en toe nee schuddend achter het stuur, want de aansluitende trein in Salerno zou onmogelijk worden gehaald. Wie nu te laat was of wie op tijd is nog altijd onduidelijk, want even later zat ik toch in een rijdende trein.
In de voorste wagon bleek ook een meereizende collega van de vrienden ter plaatse aanwezig, per telefoon ingeseind en uiterst bereidwillig om mij op te wachten op het perron van het eindstation. Een lange wachttijd in stilzwijgen voor het station van Napels volgde, waarop werd niet duidelijk. Tot twee mannen in een auto arriveerden, die me meenamen naar het politiebureau van de stad. Door de vrienden ter plaatse werd ik hier opgewacht.
Nu werd ook duidelijk dat alle hulp tijdens de reis tot het politie gilde behoorden en niet te beroerd om de gestrande reiziger uiterst efficient en zonder omhaal op te vangen. Nog een laatste rit achter op de scooter bracht mij ruim een etmaal later bij het huis van Patricia. Een prachtig oud huis met een patio en vanaf de vierde verdieping ruim uitzicht over de stad en de vulkaan Vesuvius. Van hier uit hoop ik de komende dagen een aanleiding te vinden om in deze stad te fotograferen.

Nieuw leven

2011-07-07T13:36:00.000-07:00

Het is enige weken stil geweest op deze plaats. Het verlies van mijn dierbare vrienden was de oorzaak. Nog steeds waren hun geesten in mij rond, op verloren uurtjes, of opeens, uit het niets, aan de grond genageld. Vandaag wachtte de taak om de werken in consignatie bij de galerie te inventariseren en gereed te maken voor transport.
Het inpakken van werken bleef mij de laatste jaren het liefst bespaart, het was niet mijn favoriete bezigheid. Vandaag kon het niet anders, ik bevond mij in de achterruimte van de galerie, op het tapijt, waar een paar weken geleden nog de prachtige kisten met bloemen stonden. Wat een klusje voor de ochtend leek duurde de hele dag. Het voelde loodzwaar om mijn eigen werk uit jaren in handen te hebben. Aan ieder werk kleeft nu nog een andere herinnering dan het fotografie-moment. De keren dat ze werden getoond op beurzen en in tentoonstellingen. En alles wat daarbij gebeurde.
Wat een feest om aan het einde van de dag te kunnen kiezen voor leven. De droevenis achter mij te kunnen laten. In de ogen te kunnen kijken van de jongste liefde uit mijn leven, mijn dochter Mila. Zij weet van niets, zij kent niet zulk verdriet. Voor haar ligt de wereld open en ieder detail dat haar opvalt volgt zij.
Een stofje dat over de grond waait of een mier die haar kruippad kruist. Voor haar even gelijkwaardig als het mooiste speelgoed.

Plaats des onheils

2011-06-12T13:10:00.001-07:00

Ik reis naar Deventer om de plaats van het ongeluk van Emmo en Karmin te bezoeken. Het is een mooie dag met blauwe lucht en wolken, precies zoals het vorige week ongeveer was. De laatste complete dag van hun leven.
Vorige week was ook de laatste dag van Kunst Kamers, waar ik een werk maakte in een leegstaande ruimte. Ik belde ’s avonds Emmo en Karmin nog om hen er met trots over te vertellen, maar ze waren nog niet thuis. Ze zouden het niet meer te zien krijgen….

Een paar kilometer voor de bestemming rijd ik langs een parkeerplaats met de markante naam ‘De Paal’. Net daarvoor voerde de A1 over de IJsselbrug bij Deventer. Dit moet het laatste ‘mooie’ landschap geweest zijn dat Emmo en Karmin hebben gezien voor hun abrupte einde. Wat daarna volgt is een strook rechte weg in het groen. Een twee-baans weg met een spitstrook aan de linkerkant, die 200 meter voor de plaats des onheils wordt samengevoegd naar rechts.
Naarmate ik de plek vanuit de auto nader, neemt mijn zintuiglijke waarneming toe, ik krijg een onbestemd gevoel in mijn buik. Wanneer ik het viaduct passeer waar het ongeluk is gebeurd, voel ik mij ronduit zenuwachtig. Er is echter nauwelijks iets dat opvalt, behalve de ‘schrammen’ op de betonen pilaar, die is duidelijk gehavend. Zou een viaduct na zo’n klap nog worden getest op stabiliteit?

Stoppen langs de snelweg lijkt hier ongepast en ik rijd een paar kilometer om. Terug bij het viaduct daal ik af naar beneden. Daar sta ik op de plek des onheils. In een alledaags oer-Hollands snelweg landschap even voorbij Deventer, hectometer paaltje 108,6.
In de eerste plaats is er ongeloof, de weg is recht, kaarsrecht. Lopend langs de snelweg zijn er geen remsporen. Er is aan de vangrail gewerkt, die is vernieuwd na het ongeluk. Pal naast de vangrail staat een waarschuwings billboard tegen te hard rijden, onbeschadigd. De auto moet hier tussendoor gereden zijn, recht op de fatale plek af.
De pilaar vertoond tekenen van een harde confrontatie met blik en rubber.
Er liggen een paar bosjes bloemen en gebroken glas tegenaan. Iemand heeft het nummerbord van de auto tegen de pilaar aangezet. Eromheen serviesscherven en plastic, vermoedelijk auto onderdelen. Verderop in het gras een olievlek, waarschijnlijk is daar de auto door het bergingsbedrijf overeind gezet.

Ik loop terug langs de snelweg om de toenadering van de auto naar de pilaar te begrijpen. Tot 100 meter van de plek is op de weg geen enkel opvallend detail te zien, geen remsporen, geen zilverkleurige auto onderdelen, geen olie op het wegdek, geen modder, geen vangrail. Geen omgeploegd gras langs de weg door een onverwachte stuurbeweging. De auto moet recht op de pilaar zijn afgereden om op het laatste moment door de vangrail te zijn gelanceerd. De vragen nemen alleen maar toe door hier te zijn. Wat is er gebeurd?

Speurend in het gras tussen de scherven ontdek ik een gebroken champagne glas, verpakt in wc papier. Ik zie Emmo of Karmin het in Rotterdam verpakken, ter voorbereiding van de opening in Berlijn. Er liggen nog meer scherven van servies. Even verder een recent kaartje van de boot naar Venetië. Hun laatste bestemming die werd gehaald. Het zijn op eens relikwieën geworden, daar eenzaam in het gras.

Mijn hart breekt als ik even later een oud parkeerkaartje in het gras vind. Nog net leesbaar, verbleekt door de zon lees ik ‘Erasmus Universiteit Rotterdam’, de datum is in februari 2011. De dag dat ik de auto van Emmo en Karmin leende om een afgelopen expositie die ik daar had uit te ruimen en het werk terug te transporteren.

In memoriam Emmo en Karmin

2011-06-07T14:12:00.001-07:00

Vandaag bereikte mij en velen anderen het afschuwelijke nieuws van het ongeluk van Emmo Grofsmid en Karmin Kartowikromo. Zij waren onze liefste galeriehouders, onze vrienden en onze mentoren. Gisteren kwamen zij om bij een fataal verkeersongeluk op de A1 bij Deventer, op weg naar Berlijn.
Pas na het zien van dit filmpje drong deze onwerkelijkheid een beetje door. Want lopend door 'hun' straat bleef ik vanmiddag een vrolijke Surinaamse man de deur uit zien komen. En er zat een andere man gebogen achter de computer. Het nabeeld van hun aardse bestaan.
Emmo en Karmin, ongetwijfeld de liefste en meest genereuze mensen uit de Nederlandse kunstwereld spendeerden hun leven aan een grootse passie voor de kunst. Tegendraads als zij waren blonken zij uit als mannen met een uitgesproken visie en heldere principes. Zij zorgden voor veel mensen en vergaten meestal zichzelf. Zij waren die zeldzame galeriehouders met een groot hart die de kunstwereld ontbeert.
Zonder hen zou ik nooit geworden zijn wat ik nu ben. Zonder hen wordt deze wereld nooit meer wat het was.

'Estate' voor Kuka

2011-06-04T12:51:00.001-07:00

Tussen het moment van fotograferen en de uiteindelijke beleving van de foto zit een groot verschil waar ik al jaren in geïnteresseerd ben. Het lukt me zelden om de ervaring die ik had op het moment van de opname terug te vinden in het eindelijke fotowerk. Op zich geen must, een fotowerk staat op zichzelf. Maar de vraag bleef bestaan en heeft de manier waarop ik naar context voor mijn werk zoek beïnvloedt. Recentelijk experimenteerde ik met technieken, waarbij ruimte een verbintenis aangaat met de fotografie. Voor het project Kunst Kamers Rotterdam werd ik gevraagd een werk te maken in een te huur staande ruimte. Deze ruimte kenmerkte zich, behalve dat het leegstaand onroerend goed betrof, door een tweedeling van licht. Het eerste inpandige deel werd volledig door kunstlicht verlicht en tweede deel middels daklichten aangelicht. Op de grens van de twee ruimten is het fotowerk geplaatst, dat door het lichtverschil tussen beiden ruimten zichtbaar wordt. Thematisch gaat het werk een relatie aan met de leegstaande ruimte, maar dat is wel duidelijk.

Sai Kung

2011-04-14T05:00:00.000-07:00

Even buiten Hong Kong ligt Sai Kung, uitgesproken als Saigon. Met de verstedelijking in de rug prijkt een prachtig berglandschap en daarachter de zee.
We worden opgehaald door Joe, een vriend van Keith. Joe is naar eigen zeggen de playboy van het gezelschap, momenteel zonder werk, maar altijd druk. Zijn auto, een zwart glimmende Honda ruikt naar parfum. Op zijn dachboard prijkt een mediacenter met ingebouwde camera surveillance voor achteruit rijden. In mijn hoofd hoor ik het nummer ‘regular joe’, wanneer we door het berglandschap scheuren.
Joe brengt ons naar een vissersdorp, waar we worden neergezet voor een twintigtal aquariums. Of we een vis willen uitkiezen om te eten. We kiezen een vreemd uitziende exemplaar, catfish genaamd. En een paar inmense garnalen. Ons gezelschap is verbaasd, is dit alles wat we willen eten? Maar het is pas 12 uur in de middag, dit lijkt ons genoeg. Een half uur later staat een bord calamaris op tafel, de leftovers van de vis. Want even later arriveert een schaal witte transparante flinter dun gesneden stoken sashimi van dezelfde catfish. Verser dan dit kan niet.

Macao

2011-04-10T09:25:00.000-07:00

De ferry-terminal naar Macao bevind zich bij metrostation Sheung Wang, het einde van de lijn op HongKong eiland. Hier vertrekken de highspeed boten naar de voormalige Portugese kolonie die recentelijk deel werd van China. In een uur wordt de afstand van 70 kilometer over zee afgelegd.
In Macao zijn de tekenen van het koloniale verleden nog goed zichtbaar. De bakkerij verkoopt Portugese broodjes en op de pakjes sigaretten staan waarschuwingen voor dodelijke ziekten in het Portugees vermeld. Het plaveisel op straat doet denken aan de binnenstad van Lissabon. In de middag zijn veel cafe’s gesloten voor de siësta.
Macao is verdeeld in drie gebieden, het eiland, de peninsula en het deel aan het vaste land van China. De gebieden zijn met bruggen aan elkaar verbonden en erover verspreid liggen talloze casino’s. Wat schaal betreft doen ze niet onder voor de gigantische gokpaleizen in Las Vegas. Veel van de gokimperiums uit Amerika hebben hier zelfs een filiaal, de Venetian, MGM, Strand.... In het midden van ‘centro’ bevind zich het grote Lisboa Hotel, de blikvanger van de binnenstad. Een potsierlijke toren die ’s avonds veranderd in een absurde kerstboom van bewegend licht. Het bouwwerk helt enigszins over en lijkt vanuit bepaalde standpunten om te vallen.
Terugrijdend van het eiland naar de peninsula valt een gat in de berg op. Hier wordt de grond bouwrijp gemaakt voor de volgende nederzetting. Al draait het merendeel van Macao om gokken en consumeren-de stad is ingericht op het verwerken van duizenden mensen per dag-is het op straat opvallend rustig. De casino-architectuur is dan ook nog in relatie tot de rest van de stad te bekijken, daar waar het ’s avonds veranderd in een groot lichtspectakel. Vaak wordt Macao ook wel het Las Vegas van Azië genoemd, toch hebben de steden wat urban planning betreft weinig met elkaar gemeen. Hier zijn geen concentraties van hotels zoals de strip in Las Vegas. Alles is door de stad verspreid, een gevolg van de geografische ligging van de stad.

Mandarijnse verwarring

2011-04-07T20:53:00.000-07:00

Het werken in residential areas is in Hongkong anders dan in het Chinese vasteland. Er zijn eenvoudig minder gated communities, een groot voordeel voor de toegankelijkheid. Veel van de inmense woonblokken zijn aaneengeschakeld met overpasses en gangen onder de flatblokken. Van straatniveau gezien beginnen de parkeergarages en 5 etages hoger de ruimte voor menselijke bewegingen, waar ook vaak shopping areas zich bevinden. Daarna komen pas de ingangen naar de wooncomplexen. Alles ik overdekt, dus lopend kan regen vrijwel op iedere plek worden ontweken. Een zeer efficiënte wijze om de enorme stromen mensen te kanaliseren.
Met Keith de locationmanager aan onze zijde fotograferen we in een complex dat hij governement buildings noemt. Onze aanwezigheid met grote camera en een omhoog gericht perspectief is voor de bewoners een bezienswaardigheid. Het duurt niet lang voordat de bewaker arriveert en ons vragen stelt. Eerst schoorvoetend, wrijvend in de handen, moeizame glimlach op het gezicht. Maar dan toch iets strenger en aandringender. Uit zijn lichaamstaal maken we op dat hij in verlegenheid is met onze aanwezigheid. Keith weet op slinkse wijze de vragen te ontwijken door plotseling Mandarin te spreken in plaats van Kantonees. En enige woorden Engels om de verwarring nog completer te maken. De truuk van taalverwarring, die ik zelf ook vaak hanteer. De bewaker druipt af om versterking te halen, maar als hij terug komt zijn wij verdwenen.
Later op de avond geeft Keith mij een memorystick. We zouden files sharen, muziek waar hij moeilijk toegang toe heeft. Keith drukt mij nog op het hart dat xxx movies geen prioriteit hebben, die heeft hij al genoeg. Dan zie ik voor het eerst een kleine blos op zijn gelige huid wanneer ik hem vertel geen xxx movies te hebben.
(foto: Thomas Guenot)

De babysitters van Hongkong

2011-04-04T11:06:00.001-07:00

Dichtbij de waterkant van het eiland is een park. Aan de rand functioneert een groot plein met betonnen plaveisel als sportgebied. De drukte begint al in de directe omgeving van het park. Bij de overpass over de weg valt het op, iedere traptrede is bezet, in iedere winkelingang liggen spullen. Ook de ingang van het park is zwart van de mensen. Er zijn alleen maar meisjes en vrouwen, geen man is er te zien. We worden bekeken en gekeurd als we door het park lopen, de kleine Fransman en de grote Hollander. De vrouwen en meisjes eten en spelen kaart. Sommigen zitten op facebook achter een laptop. Iemand toont een verjaardagstaart voor de fotocamera, anderen fotograferen elkaar. In een andere hoek wordt geslapen en lesgegeven. Nog iets verder is de plaats voor de tijdelijke bibliotheek. Vandaag is de vrije dag van alle schoonmaaksters, babysitters van Hongkong. De meeste van hen komen uit Maleisië en Indonesië.

Hermetisch

2011-04-02T21:29:00.001-07:00

Aan het einde van de lopende band ontstaat commotie, een bagagekar blokkeert de weg. Een oudere chinese dame valt er overheen en daarna nog meer mensen. Tassen vallen open en de inhoud ervan rolt over de grond. Koffers en karren vormen een ondoordringbaar obstakel. Een chaos die pas ten einde komt wanneer iemand de rollende band tot stilstand brengt.
Met een dichtzittend oor na de vlucht betreed ik de hotelkamer. De ramen van de kamer zijn eveneens hermetisch gesloten en de airconditioner brengt de nodige koelte in de kamer, daar waar het buiten warm en broeierig is.
Een eerste wandeling in de neigbourhood eindigt binnen het eerste half uur op het dak van een 15 etages tellend sportcomplex. Alle etages tellen een andere tak van sport, met voetbal op de hoogste etage. De enorme verdichting waar Hongkong zo bekend om staat valt in dit deel van de stad (Causeway Bay) niet als eerste op.
Het is vooral de wijze waarop bebouwing zich heeft gevormd naar het heuvelachtige landschap. Het sportcomplex lijkt goed toegankelijk zonder toestemming. Enkel de laatste deur, met een afsluitbare schuif, kan parten spelen. Iemand zou deze zomaar weer kunnen terugschuiven en ons de terugkeer naar het trappenhuis kunnen belemmeren.

Ingelijst

2011-03-22T08:57:00.000-07:00

Mijn ouders namen mij mee naar de bovenverdieping van hun huis waar met trots de aanpassingen werden getoond. Er waren nieuwe muren, kieren waren dichtgekit en alles was in pastel kleuren geschilderd. Heel graag zouden daar fotowerken van mijn hand opgehangen worden, zo luidde de wens. En zo stond ik oog in oog met alle lege muurvlakken om een idee te krijgen. Beneden hing al een ingelijste kaart van het werk ‘Landmark’.
Mijn moeder vond de wijze van inlijsten heel mooi, had ze zelf gedaan. Over de vlakverdeling van het lijstje hebben we het verder niet gehad, haar genoegen was me te veel waard.

Moois TV

2011-03-15T08:32:00.001-07:00

Vorig jaar werd ik door het lokale tv programma Moois TV gevolgd in mijn voorbereidingen voor 'Hidden Harbour'. Het interview werd afgenomen door Jack Wouterse. Bij aanvang van het interview liet hij het boek bijna uit zijn handen vallen, na afloop van het interview zei hij: "ik ben een fan".
Bekijk hier de uitzending.

VPRO De Avonden

2011-03-03T07:45:00.001-08:00

Afgelopen week was ik deel van het programma De Avonden van de VPRO. Het prettige gesprek nam aanvang in museum Boijmans van Beuningen. Maar het mocht niet lukken want massa's schoolkinderen liepen door het 'geluid' en verstoorde de opname. Na drie takes werd uitgeweken naar een rustige plaats zonder omstanders. U kunt nu het interview beluisteren via de website van De avonden.

Lange nacht

2011-02-08T06:15:00.001-08:00

Er is zware koorts in mijn lichaam. Badend in het zweet en rillend van de kou schrijdt de nacht langzaam voort. Overgeleverd hieraan wacht ik op de morgen. De zwaarte vervalt bij het zien van het ochtend licht. Gebouwen aan de overkant kleuren magenta op, ze stralen een eigen energie.
Op straat is het lente. De straatvegers nemen het ervan. Zij gooien steentjes in de Maas. Een betere tijdsbesteding is er op dit moment niet en niemand maakt hen het moment onmogelijk.
Een Marokaanse vrouw komt naar mij toe en houdt een folie ongesorteerd snoep voor. Ik kies een stukje Turks fruit. 'Alles' zegt ze, 'alles'. Dan laat ze het pakketje achter en vervolgd haar weg.

Spiegelglad

2011-01-30T08:35:00.001-08:00

Het is de derde keer dat ik op pad ga, eerdere keren was het slecht weer en konden de opnamen niet doorgaan. Vandaag is het evenmin ideaal, maar later zal blijken dat het mistige weer ook voordelen heeft. De locatie is een schip geladen met enorme platen cortensen staal. Richard Serra zou er zijn handen bij wrijven van opwinding.
De ijzig koude nacht heeft het dek spiegelglad gemaakt en het ruim in klimmen is een hachelijke onderneming.
Binnen in het laadruim zijn jongens bezig met het vast zetten van de lading. Grote balken worden tussen de platen staal geslagen om verschuiving te voorkomen. Het schip beweegt op zee over de breedte, in de lengte hoeft niet te worden vastgezet. Het grote nietpistool dat wordt gebruikt haalt de energie uit gas, zodat opladen van de batterij niet nodig is. Het is een koude zondagochtend in de haven.

Ontsiering

2011-01-25T03:02:00.001-08:00

Aan de voet van de berg staan drie ronde flatgebouwen. Residential buildings zoals ze worden genoemd. Het verhaal gaat dat ze ongeveer dertig jaar geleden illegaal zijn gebouwd. Een erfenis uit een corrupt verleden waarbij steekpenningen zouden zijn betaald.
Waar ook in Cape Town, de drie ronde flats zijn altijd zichtbaar. Ze zijn een herkenningspunt vanuit iedere hoek van de stad. In veel foto’s die ik heb gemaakt komen ze voor, ze zijn simpelweg niet te vermijden. Ze ontsieren mijn beelden zoals soms bouwkranen dat ook doen, tenzij gewenst natuurlijk. Inmiddels is een lobby gestart om de gebouwen te onteigenen en af te breken. Want sinds het gerucht over het illegale ontstaan bekend is nam ook het bewustzijn over de ontsiering van het landschap toe. Inmiddels mag in deze hoog gelegen regionen van de stad, zo dicht tegen de berg, helemaal niet meer worden gebouwd.

18e verdieping

2011-01-24T07:35:00.001-08:00

Het najaar stond in het teken van de laatste foto. De 18e verdieping van het World Port Center vroeg om een laatste beeld. In het boek ‘Hidden Harbour’ (inmiddels uitverkocht, een herdruk wordt overwogen) ontbreekt de foto en de oplettende kijker heeft een rode 18 waargenomen ergens halverwege het boek. Het getal symboliseert de ontbrekende verdieping.
Het idee voor het laatste beeld is het nieuwe land, de Maasvlakte 2. Een open einde van het kunstwerk. In het interview met Piet de Jonge tijdens de presentatie van het boek ‘Hidden Harbour’ vertelde ik er al iets over.
Het beeld is inmiddels gemaakt, vanaf de eerder besproken kraan ‘de Blockbuster’.
Op het moment van fotograferen snelden twee werknemers van het bedrijf Puma voor mij uit met een rode pot verf. Er werd als het ware een rode loper voor mij geschilderd, te zien in de voorgrond van de foto. Dit rode pad was voorzien van een ruwe structuur, het kan nogal glad worden op zo’n stalen dek. Op de zwarte jas die ik op dat moment droeg zitten nu rode vlekken.

Paardrijden

2011-01-21T07:33:00.001-08:00

Daar gaat ze, mijn dochter Gaia. Het is vrijdagmiddag, de dag van het paardrijden. Steeds op deze dag voltrekt zich hetzelfde ritueel. Op weg naar de manege wordt mijn dochter stiller. Er aangekomen rilt ze van de zenuwen. Als ze maar op Lotje mag, dan is het goed. In de kantine mag worden gerookt, staat op het raam. De papegaai roept "mama"! Mijn dochter onderhandeld of iemand met haar mag meelopen. Maar deze week is er niemand en de juf spoort aan, doe het nu maar alleen! De spanning op haar gezicht is overduidelijk en de juf roept "blijven lachen". Plots stokt het paard en daarmee alle andere paarden. Een file om te poepen. Als ik opkijk komt ze weer voorbij en rijdt met losse handen. Het ijs is gebroken.

Duister

2011-01-17T03:12:00.001-08:00

Een zachte winterdag in Barcelona, de wijk Poble Nou om precies te zijn. Een wandeling in de richting van de zee op zoek naar Cimetière d’Ouest. Er stopt een auto langszij terwijl ik een foto sta te maken. Een man met een door zonnebril bedekt gezicht toont vluchtig een kaart waarop het woord ‘police’ te lezen valt. Verre van vriendelijk gebiedt hij onze paspoorten te tonen. De vraag wordt gesteld op een vreemd moment. Ik vraag de man nogmaals zijn identificatie te tonen, want veel tijd gaf hij niet om de autenticiteit ervan te zien. Hij gooit het over een andere boeg en vraagt met dringende toon hoe lang we al in de stad zijn. Of we uit Hongarije komen. Zijn vragen klinken nogal vreemd en ik blijf vragen om zijn identificatie zonder zelf een paspoort te tonen. Dan geeft de bestuurder onverwachts gas en weg is de auto. Nog net is het Italiaanse nummerbord ervan zichtbaar. De paspoorten liggen veilig in de hotelkamer, maar indien ze waren overhandigd aan deze overduidelijk criminele types, dan zouden ze nu inmiddels zijn verhandeld.

Rand

2010-12-17T20:57:00.001-08:00

Mr Simon is in paniek, hij kan de afstand bediening van het bakje niet vinden. Er ontbreekt er een, die waarmee hij de machine omhoog kan bewegen. We hangen te bungelen in de lucht, maar de rand van het gebouw is meters van ons verwijderd, onmogelijk om zo te fotograferen. Het is windstil, iets wat de laatste dagen zeldzaam is gebleken. Er zit maar een ding op, in de stellage van het apparaat klimmen naar de rand van het gebouw. Ongeveer 40 cm ruimte biedt net genoeg voor plaatsing van het statief. Ik kijk naar de horizon en niet naar beneden. De mensen om mij heen staan met een gezicht vol afgrijzen in het bakje. Op zich gaat het goed, maar het gebouw beweegt, later blijkt het mijn eigen hartslag te zijn. Dan moet ik wisselen van lens en kan net niet bij de camera. Ik probeer op een been omhoog te komen en voel enige duizeling. Een handeling die ik al duizend keer heb verricht lijkt opeens niet te lukken. Ik draai mij voorzichtig om en wil de lens aan Tom geven. Die staat met bleek gezicht en grote ogen naar beneden te kijken. Het is duidelijk, dit kan niet al te lang duren. Eén fout en ik of de camera maken een val van 25 etages naar beneden.
(video: Tom Guenot)

Cape Town

2010-12-15T16:51:00.000-08:00

In het midden van Cape Town bevind zich een shopping mall die doet denken aan het Carlton Center in Johannesburg. Binnen komt de Afrikaanse wereld die in Cape Town enigszins verborgen is samen met de Westerse wereld die de stad domineert. Een prettig samen gaan van invloeden, informele economie versus franchise nederzettingen.
We hebben een afspraak met de manager van het gebouw, mister Simon. Hij brengt ons naar het felbegeerde dak, een complexe omgeving bestaande uit een enorme muur met diepe gaten en golfplaten waar nauwelijks stabiliteit op te vinden is. Met de glazenwasser lift wil hij ons over de rand hijsen, en mister Simon is zelfs niet te beroerd dit te doen op de traditionele feestdag die vrijdag in Cape Town plaats vind. Staande op het midden dek verteld Simon over een ongeval dat onlangs plaats vond. Iemand sprong van het gebouw om het leven te beëindigen. De man landde door de glazen piramide van de shopping mall, midden tussen het publiek op klaarlichte dag. Zijn lichaam werd in 2 stukken gescheiden door de ijzeren balk die midden door de constructie loopt, onderlichaam aan de ene kant van het plein, boven lichaam aan de andere kant van het plein.
Het beeld laat ons niet los en des te meer waarderen we de welwillendheid van mister Simon om mee te werken aan ons verzoek om vanaf dit hoge gebouw te mogen fotograferen.

Omgedraaid licht

2010-12-06T05:59:00.000-08:00

Het business center van Miami kent veel leegstand. Het is een samengaan van oud en nieuw, moderne architectuur en gebouwen uit een andere tijd. De crisis is er momenteel voelbaar getuige de vele cheap stores die de downtown area kent. De hypermoderne robot metro ziet er opeens niet meer zo modern uit, zo rijdend met kapotte achterlichten. Eentje rijdt zelfs geheel zonder licht.
Na 5 uur ‘s middags daalt de zon en strijkt langs de doorleefde betonnen wanden.
Ik zoek een hoog punt om uit te kijken over het gelaagde stedelijk landschap. Op het moment dat ik op een dak sta raakt het licht een lamp en reflecteerd het licht. Omgedraaid licht dat uit de lamp lijkt te komen, zo ziet het er uit in het platte vlak. De volgende dag sta ik er opnieuw en herbeleef het moment met de grote camera. Een intensivering van tijd en ruimte.

Kolom

2010-12-05T12:08:00.001-08:00

Eén verkeersregel in Miami is aan te bevelen in Europa, rechts afslaan door roodlicht toegestaan. Enkel de restrictie ‘no right turn on red’ volstaat bij gevaarlijke situaties.
Op weg naar North Miami passeer ik twee grote gebouwen en in het midden een grauwe betonnen kolom. Tussentijdse architectuur die me interesseert in een onmetelijke schaal. Tegenover ligt een ultra sjieke shoppingmall met valet parking voor 25 $. De bewaking rijdt rond in een golf karretje en draagt Engelse bobby-achtige kledij in rood. Op ground level verkoelen fonteinen de binnenplaats, er hangt een aangename mist tussen de tropische beplanting.
Vanaf het dak vind ik het perfecte standpunt voor de opname. De schaduwwerking geeft het beton een levendig uiterlijk, misschien wordt dit een daglichtopname.
Terug bij de auto een block verderop staat ‘parking control’ zijdelings geparkeerd. De parkeerwacht loopt ijverig te bekeuren maar is mijn auto vergeten.

Tips

2010-12-02T05:56:00.000-08:00

Ik ben in Miami en verblijf in het Venezia hotel waar ik vorig jaar ook was. Het komt wel vaker voor dat ik in hotels verblijf, maar de meeste ervan wissen weer uit mijn herinnering. Dit hotel niet, toen ik erheen reisde herinnerde ik me de geur van het schoonmaakmiddel in de gang-een bepaalde geur die aan desinfectant deed denken. Ook de Spaanse dame achter de counter stond mijn nog voor de geest en het geluid van de airconditioning. Vandaag krijg ik de sleutel van kamer 217, die ik al snel inruil voor kamer 211, de kamer van vorig jaar. Binnen gekomen ruikt het anders, minder naar schoonmaakmiddel. Het lavetje in de badkamer is vervangen door een mooie artdeco wastafel, totaal misplaatst en te groot voor de beperkte ruimte. Ook de luxaflexen zijn vervangen en op het nachtkastje staat een envelop voor de fooien aan de schoonmaakster. Duidelijk is er een nieuw iemand. Ik besluit de volgende morgen 5 dollar in de envelop te doen. Later op de dag kom ik terug van het zwemmen en sta onder de douche als er op de deur wordt geklopt. Weer later nog een keer, een prachtige donkere dame met een brede lach geeft me een flinke stapel handdoeken. Het heeft gewerkt, de fooi. Misschien doe ik vandaag een grotere tip in de envelop om te zien waar ze dan mee komt.

Parijs

2010-11-16T07:33:00.001-08:00

Mensen warmen zich in het lage zonlicht. De omroeper groepeert de vertragingsberichten. Die van de vorige Thalys is opgelopen tot meer dan 50 minuten, de andere zou over 5 minuten komen. Een oude liftschacht staat in het nieuwe beton, borden met de kleur geel overheersen. Het spoor loopt vol en spoorwijzigingen zorgen voor chaos in de naderende spits. De weg naar Parijs is nog lang.

Het nieuwste land

2010-11-10T04:10:00.000-08:00

Vandaag mag ik doorrijden bij de poort, eerdere bezoeken waren onder begeleiding. Het verkeer om mij heen is een aantal maten groter, voorzichtigheid is gepast. De tweede Maasvlakte is al voorzien van een verharde weg. Mijn auto glijdt eroverheen. Links wordt een serviceweg voorzien van asfalt. Allemaal tijdelijke voorzieningen. Ook de drie dijken zijn tijdelijk, slechts een aanloop naar de nieuw te bouwen zeewering. Er ligt inmiddels meer dan 170 miljoen m3 zand in dit gebied. Gestort in ongeveer 1 1/2 jaar. Dat is 100 keer de kuip tot de rand gevuld met zand.

Mine Dump

2010-11-03T07:53:00.000-07:00

Een mine dump is een kunstmatige berg gemaakt van ultra fijn gruis, het gevolg van het zoeken naar goud in goudmijnen. Het gruis -zand is het nauwelijks te noemen, zo fijn is het- wordt opgehoopt op braakliggende terreinen. Rondom Johannesburg wordt het landschap gekenmerkt door deze kunstmatige bergen. Onlangs is ontdekt dat door nieuwe raffinatie technieken nog steeds goud gehaald kan worden uit het ogenschijnlijk waardeloze afval. Daarna wordt het gruis weer terug gebracht in de goudmijn en verdwijnt de berg.
Ik sta op een minedump, het idee is om bij het kunstlicht van de avond het goud te suggeren in een foto. Spel met de scherpte helpt daarbij, het scherptevlak leg ik onder mijn voeten, waardoor de nadruk van de foto op de gouden gloed komt te liggen.
Bovenop de minedump tref ik sporen van hutten aan, alleen in brand gestoken. Vermoedelijk werd de vlakte bewoond voordat de landbezitter de boel liet wegbranden.
Uit de struiken nadert de silhouet van een man. Deze klimt de berg op en loopt richting de camera. Ik wacht af, maar bemerk een lichte onzekerheid. Ik besluit de rollen om te draaien en roep met duidelijke stem een groet naar beneden. Dat maar duidelijk mag zijn dat ik er ben en de situatie overzie. De man loopt bijna tegen de camera aan terwijl de sluiter open staat. Dan passeert hij en lijkt weinig verbaasd dat ik daar sta te fotograferen. Alsof we elkaar passeren op straat, zo normaal lijkt het.
(details van het werk hier)

Blockbuster

2010-10-20T06:53:00.000-07:00

Het is een vroege morgen in oktober. Ik ontmoet de ploeg van het TV programma MooisTV voor de deur van mijn huis. Er wordt gefilmd op de tweede Maasvlakte, vlakbij de locatie waar de laatste foto voor het kunstwerk 'Hidden Harbour' moet worden gemaakt. De interviewer vraagt naar mijn plannen in de snijdende wind. Ik word voortdurend afgeleid door voorbij razende diepliggers en de imposante Blockbuster die af en toe grommende geluiden maakt. Het is nog te vroeg voor een interview en de woorden komen er hakkelend uit. Ik vertel over het idee het kunstwerk een open einde te geven, een beeld dat refereert aan het leggen van de blokken als bescherming van het nieuwe land. De komende weken hoop ik de foto te maken dankzij de genereuze medewerking van het bedrijf Puma. Aanstaande zaterdag op RTV Rijmond wordt de item uitgezonden bij het programma Moois TV.

Mila Lucie

2010-10-08T08:08:00.001-07:00

In de morgen van 5 oktober om 5 voor 5 2010 zie ik voor het eerst haar donkere haren. Mila Lucie is geboren, met bloed in haar haartjes maar haar kleine lichaampje is al zo schoon. Het lijkt alsof ze in de talkpoeder ter wereld komt. Meteen opent ze haar grote donkere ogen en kijkt draaiend om zich heen.
Haar moeder zette haar met dierlijke kracht op aarde en gromde nog wat na. En meteen dat kleine mondje op zoek naar de moedermelk. Zo lief, zo klein, zo schoon...

Inkering

2010-10-07T02:38:00.001-07:00

De dag ervoor liep de vrouw nog rond, zij het met grote moeite. Het lichaam was inmiddels zo gegroeid, het was bijna niet meer van haar. Het was verworden tot een spectakel en beperkte haar vrijheid enorm.
Die dag werd de verloskundige weer bezocht, de vrouw was nu een week over tijd. Het zou nog wel eens langer kunnen duren was de boodschap en man en vrouw gingen weer naar huis. Het was een dag van inkering. De gordijnen gingen dicht en het daglicht bleef buiten. De werkzaamheden werden gestaakt en stilte kwam in het huis. Het kabinet ging toch door maar dit slechte nieuws vervloog. De laatste aanpassingen binnenshuis vonden plaats, iedereen was er klaar voor. Aan het einde van de middag gingen man en vrouw nog wandelen toen de vrouw opeens een ongesteldheids pijn voelde. En vanaf dat moment werd alles anders. De stilte was niet voor niets geweest.

Pendrecht

2010-09-14T01:32:00.001-07:00

In de wijk Pendrecht zoek ik naar beelden. Ik ben gevraagd door theater gezelschap Wunder Baum een visueel essay te maken over deze naoorlogse wijk.
De stedebouwkindige Lotte Stam-Beese ontwierp de wijk vanuit de vooruitstrevende gedachte dat verschillende bevolkingsgroepen naast elkaar zouden kunnen leven. Voorzieningen als buurtwinkels, wijkwinkels en scholen werden precies gepland. Zelfs de tijd die nodig was om naar school of naar de kerk te lopen werd nauwkeurig berekend. De wijk werd als zelfvoorzienend ontworpen en raakte bekend tot in Japan om haar vooruitstrevende ontwerp.
Vandaag de dag wordt Pendrecht heroverwogen. Delen zijn gesloopt en herbouwd. Tijdens mijn zoektocht tref ik in het Zuiden van de wijk een ware spookstad.

Paden

2010-09-09T10:38:00.001-07:00

Al zeker 15 jaar fotografeer ik spontane paden die stedelingen hebben aangelegd in de stad. Nog nooit heeft het geleid tot een goede foto, maar ik blijf het doen. Het verschijnsel getuigd van het feit dat de stadsbewoner niet in al zijn gedrag kan worden gestuurd. Sommige dingen zijn nu eenmaal zo, waarom zou je om een rechthoek heen lopen, terwijl deze net zo goed kan worden afgesneden? De stadplanner zou de paden evengoed kunnen opnemen in het stadsplan, ze symboliseren een behoefte. Als blueprint voor hoe de mens zich werkelijk wil voortbewegen, duiden de paden de plaatsen aan waar die behoefte is: de straat over steken dwars door de heg, in plaats van 100 meter verder er omheen.

Boekspresentatie

2010-09-03T03:49:00.000-07:00

Vandaag wordt het nieuwe boek Hidden Harbour gepresenteerd in Selexyz Donner. Voor de gelegenheid heeft de boekhandel de etalage aangepast in stijl van het boek. Het eerste exemplaar zal worden overhandigd aan Hans Smits, president directeur van het Havenbedrijf Rotterdam N.V.. Piet de Jonge zal mij vanmiddag ondervragen over het boek en het gelijknamige kunstwerk. Uw bezoek wordt daarbij bijzonder op prijs gesteld.

Brann Dailor

2010-08-17T07:18:00.000-07:00

Ik hou van drummers, soms zelfs van bands in een genre waar ik niet echt vaak naar luister, als de drummer maar goed is. Naar metal luister ik nog zelden, maar Brann Dailor behandeld zijn instrument met impossante souplesse, door hem ben ik de muziek ook goed gaan vinden. Zelfs het gegrom van de zangers neem ik erdoor voor lief.

Freibad

2010-08-09T05:38:00.000-07:00

Onder de rook van Keulen brengen we de dag door in het Freibad van Tuenich. Het zwembad is van het soort dat vroeger in mijn jeugd nog in Nederland te vinden was, maar inmiddels in de meeste dorpen weggesaneerd. Een groot bad, dik in de blauwe verf met rondom een groot grasveld. Borden verbieden muziek, roken en balspelen, de enige lastpakken zijn de talrijke wespen. De duikplank kent 3 verschillende hoogten, vroeger daagde ik mijn vader uit van de hoogste te duiken, dat durfde hij niet. Nu moet ik mijn dochter toegeven last te hebben van hoogtevrees, terwijl zij rustig 5 keer naar beneden springt. Ok, een keer dan, maar voor haar niet genoeg, nu vind zij mij een watje.

Hidden Harbour

2010-08-01T19:39:00.000-07:00

Ik bezocht de boekhandel Selexyz Donner en zag tot mijn vreugde dat het boek 'Still Motion' was gepromoveerd tot de boekenplank in het midden van de winkel, pal naast het nieuwe boek van Thomas Struth. Niet alleen dat, ook het nieuwe boek 'Hidden Harbour' werd er al aangekondigd. Dit verschijnt op 3 september tijdens een presentatie in de theaterruimte van de winkel. Het boek is ontstaan naar aanleiding van het gelijknamige kunstwerk dat ik voor het Havenbedrijf Rotterdam ontwikkelde voor 17 etages van het hoofdkantoor. Maar het boek staat verder op zichzelf en omvat 40 foto's. 'Hidden Harbour' verschijnt bij Nai uitgevers te Rotterdam.

Wandelende tak

2010-07-29T00:29:00.001-07:00

Enige weken terug kreeg ik 4 wandelende takken te logeren van mijn dochter Gaia. De instructies waren: maak de bak iedere week een keer schoon en geef ze gewassen klimmop blaadjes te eten. In het aquarium vond de eerste dagen weinig actie plaats,de takken zaten steeds op dezelfde plaats aan het glas gekleefd. Ik maakte mij soms zorgen over de staat van leven van de dieren. Na 12 dagen ontdekte ik opeens een vervelde wandelende tak, levenloos aan een klimmop blaadje hangend. Deze was toch echt dood en werd begraven in de tuin. Ik moet mijn dochter toch kunnen vertellen waar tak nummer 4 gebleven is. Daarna namen de zorgen niet af, de wandelende takken verkleurden bijna wekelijks en bleven even levenloos hangen als daarvoor. En dan opeens was er weer een dag vol actie en beweging. Vanmorgen ontdekte ik, daags na het schoonmaken van de bak, opnieuw het karkas van een wandelende tak. Natelling leerde echter dat de 3 overgebleven takken nog altijd in leven waren. Eentje moest zijn velletje hebben verlaten, of er waren inmiddels meer van deze merkwaardige wezens in de bak aanwezig. Niet te onderscheiden van de klimmop die het grootste ruimte van het aquarium vult.

Normandie

2010-07-02T09:15:00.000-07:00

Nederland speelt tegen Brazilie. In het begin gaat het mis bij de eerste goal en de cafedame wil geen eten serveren. De spanning is om te snijden tijdens de eerste helft. Frankrijk is duidelijk voor Brazilie. Maar de kansen keren en Nederland wint. In het cafe alleen maar Belgen, die wensen een fijn feest toe. Ondertussen brand de Strabrechtse heide en is het hier in Normandie zinderend heet. De serveerster stoot een wijnkoeler kapot met een fles rose. Vanavond speelt Ghana tegen Uruguay. Nu maar hopen op een Afrikaans-Europees treffen in plaats van de eeuwige conclusie Duitsland Nederland.

Penone

2010-06-17T03:50:00.001-07:00

Met vrienden bezoek ik de tentoonstelling van Giuseppe Penone in de Pont in Tilburg. Het mooiste museum van Nederland is vandaag ook het meest rustige museum. Er zijn meer supoosten dan bezoekers die deze tweede grote tentoonstelling bewaken. Een van de werken doet van een afstand grafisch aan, van dichtbij blijken duizenden rozestruikstekels het patroon te vormen.

Radio

2010-06-14T23:47:00.001-07:00

Bekijk de video in andere formaten.
Na de uitzending reis ik terug naar Rotterdam. Mijn net nieuwe ov-chipkaart heb ik voor deze reis geschikt gemaakt voor gebruik, maar de Belgische conducteur kijkt mij fronzend aan. "Staat er wel genoeg saldo op", vraagt hij. Zijn Nederlandse collega -die wel een uitlees apparaat heeft- moet eraan te pas komen, want ik kan het antwoord niet geven.
In de bioscoop spreekt iemand mij aan wanneer ik bij de bar bestel: "nu al terug van de radio"?

Kunststof

2010-06-13T21:33:00.000-07:00

Het is een mooie heldere morgen met een vurige lucht. De straten zijn nog leeg, op een enkele bromfiets na. Bij mijn atelier zit het hek nog op slot, de brandweer slaapt. Alles is stil, zelfs het geschuifel van stoelen, die ik normaliter boven mijn werkplek hoor, blijft op dit tijdstip uit.
Vanavond spreek ik met Jellie Brouwer over mijn boek 'Still Motion' in het programma Kunststof. Wat ik mij herinner van radio interviews is het horen van mijn eigen stem in de ruimte van de studio. Dat voelde toen alsof ik buiten mijzelf getreden was.

Signeren

2010-05-30T23:54:00.001-07:00

Juist op het moment dat mijn nieuwe boek is uitgebracht en signeersessies wachten loop ik rond met de rechterhand in verband. Het gesprek vangt dan ook steeds aan in de veronderstelling dat dit een gevolg is van veelvuldig pen gebruik. Maar wat een eer om zoveel mensen tegen te komen die waardering voor mijn werk hebben. Het volgende signeermoment zal aanstaande vrijdag avond zijn tijdens de opening bij De Zwarte Ruyter. De hechtingen zullen dan weer uit mijn hand gehaald zijn.
(foto: Jan van Mechelen)

Cut

2010-05-28T22:59:00.001-07:00

Vriend Johan op bezoek. Er valt veel te bepraten en er wordt gekookt. Het oog valt op een fles in azijn ingemaakte pepers. Een cadeau van jaren geleden. De fles weggooien lijkt de beste optie, maar de nieuwsgierigheid is groter. Mag de fles eigenlijk wel open, de dop zit in dikke lagen geharde was gevat. Onopenbaar. Als een wilde gaat de vriend de flessenhals met een mes te lijf. Een tang moet eraan te pas komen om de dop open te schroeven. Bad idea, want seconden later gutst het bloed uit mijn hand. De hals is in mijn hand terecht gekomen, net boven de wijsvinger. Op naar het ziekenhuis waar ik onmiddelijk in een rolstoel word gezet. Het verband helpt maar nauwelijks, het bloed komt er doorheen. Wat rest is wachten, wel drie uur lang. Tot de dokter haar salade opheeft, zo hoor ik later.

Verslag

2010-05-27T19:18:00.000-07:00

Vandaag bereikte mijn een brief van de belangrijkste subsidiegever, een dringende aanmoediging om toch eindelijk die verantwordende verslagen eens in te leveren. Het eerste verslag had volgens de brief in 2005 binnen moeten zijn! Waar blijft de tijd? Gisteren dacht ik aan de Art Amsterdam, waar mijn werk dit jaar in een solo wordt getoond (bij MKgalerie). Een jaar eerder hingen er twee werken bij dezelfde galerie. Ik herinner mij de openingsavond en de vele reacties op een van de werken 'fractals'. Waar ik vele mensen nog altijd erkentelijk voor ben, want dat ervaar ik als het leukste dat er is, reacties op elkaars werk. Dat ene jaar lijkt al langer geleden.
Wat was de stand van zaken in 2005? Hoe is mijn werk sindsdien ontwikkeld?
De brief beschouw ik als een compliment, het is mij niet gelukt de verslagen te schrijven, omdat het werk en de intensiteit ervan toe nam. Steeds wilde ik een ontwikkeling binnen mijn werk nog toevoegen aan het verhaal, want de verslagen schrijven ben ik niet vergeten. Het betreft hier enkel uitstel.

Hijackings

2010-05-21T23:20:00.001-07:00

Bekijk de video in andere formaten.
Het centrum van Johannesburg wordt drastisch schoongeveegd in het kader van de komende WK2010. Regeneratie projecten, renovaties en nieuwe infrastructuur moeten het centrum veiliger en humaner maken. Een werk 'Relocation' dat ik momenteel laat zien in museum Boijmans van Beuningen gaat over een building hijacking. In de documentaire van Juul Bovenberg uit 2009 wordt verslag gedaan van de huidige stand van zaken in Johannesburg.

Still Motion Finished

2010-05-21T14:08:00.000-07:00

Het is zover, vandaag zijn de eerste boeken van 'Still Motion' geleverd. Natuurlijk werd de hele dag in spanning afgewacht op een bericht van een koerier of drukker. Het schijnt erbij te horen, in deze branche kun je niet zeggen -we spreken af: dan en dan komen we langs. Men is overgeleverd aan goodwill, zoals het weer, je weet nooit wanneer het mooie eraan komt. En daar staan we dan bij studio Zee, we rukken het folie eraf en onze neuzen bewegen zich in het hart van het boek. Ik ben daarin niet de enige, in een ooghoek zie ik Jan van Mechelen-verantwoordelijk voor de prachtige vormgeving- hetzelfde doen. Het duurt ook minuten wikken en wegen voordat het boek wordt opengeslagen en doorgenomen. Alleen de cover al trekt onze volle aandacht. Dit weekend zal 'Still Motion' voor het eerst verkrijgbaar zijn tijdens de opening bij MKgalerie in Rotterdam. Er is ook een deluxe versie beschikbaar, bestaand uit een gesigneerde en genummerde cover print ( het werk 'Ramp') en een gesigneerd boek.

Rainbowen

2010-05-19T07:09:00.000-07:00

Ik ben uitgenodigd voor een bezoek aan het nieuwe land, de Maasvlakte 2.
Tezamen met een groep journalisten worden we rondgeleid in de nieuwste woestijn van Nederland. Voorop een SUV met een rode vlag, er achteraan zes 4wheel drives met geblindeerde ruiten. Bij het passeren van de eerste bouwvakkers valt op dat het werk even wordt gestaakt om het convoi te volgen.
Vorig jaar werd pas begonnen met het opspuiten van het zand. Nu, een jaar later is er al zo’n 129 miljoen m3 zand van plaats veranderd. Dat gebeurd met zandzuigers die het zand via luiken op de zee bodem kunnen kiepen. Een andere methode is het zand via een pijp verderop spuiten. Het schip kan het zand ook uit het ruim vanaf de boeg spuiten, dat wordt ‘rainbowen’ genoemd.

Chichén Itza

2010-05-11T13:58:00.000-07:00

Chitzen Itza is een van de grootste Maya ruïnes in Mexico. Een mierenhoop van toeristen midden in het bos. Mexicanen met Mayaanse voorouders drijven er hun handel in gegoten beeldjes, maskers en uit hout gesneden dierenkoppen. De toerist wordt vernuftig gelokt met aanprijzingen: 1 dollar, almost free! Natuurlijk blijkt de handelwaar later altijd duurder te zijn. ‘Real limestone’ probeert een verkoper zelfs, terwijl het beeldje dat hij laat zien toch duidelijk gietsporen vertoond. Met de gouden tand die hij vervolgens ontbloot toont hij zijn ware aard, die van een slinkse handelaar.

Topes

2010-05-10T01:55:00.001-07:00

Ik val weer in slaap in de auto als we vroeg worden weggebracht. De weg kent vele verkeersheuvels, hier topes genaamd. In mijn slaap tel ik ze, zo weet ik precies waar we zijn. De hoogtes ervan varieren. Abel, de chauffeur, neemt geen risico’s, ze zijn dan ook echt hoog en carrosserie bedreigend.
Andere obstakels zijn de vele controleposten van Policia Municipal, controles op wapens en drugs door het leger en hier en daar een slapende sheriff.
Een kleine vertraging, nu is Abel aan de beurt. Een taxichauffeur heeft zijn auto iets te vaak in het dorp zien rijden en beschuldigd hem nu van broodroof. De bewijslast ligt bij Abel, tot die tijd wil de politie hem niet langs de controlepost laten. We rijden terug naar het hotel en verzamelen paspoorten, perskaart, ook de producer gaat mee om het tegendeel te bewijzen.
Een uur later kan de reis worden vervolgd. Maar niet voordat handen zijn geschud, schouderklopjes zijn uitgedeeld en de lach op de gezichten is terug getoverd.

Wonden

2010-05-09T13:18:00.001-07:00

De naam van de manager is Carlos, een man uit Urugay. Jarenlang werkte hij in Soho, New York. Daar bestierde hij een restaurant. Maar Carlos wilde meer uit het leven halen, de onrust nam toe en Carlos keek meer en meer om zich heen, wachtend op ‘a chance of a lifetime’. Net voor het tot bloei komen van Tulum zag hij die in dit hotel, hij liet zijn bestaan in New York ervoor achter. Zo groot was zijn verwachting op een kwalitatiever leven in Mexico.
Het hotel in Tulum is grotendeels gemaakt vanuit een ecologische filosofie. Veel natuurlijke materialen zijn gebruikt, het resort is zelf regulerend. Een generator zorgt voor de stroom en zonnepanelen warmen het water op. Veel van de appartementen zijn gemaakt van hout, de vloeren, het pad door de tuin. Bij binnenkomst in de kamer is het eerste dat opvalt de geur van hout. Op een plek aan de straatzijde is de enige ontvangst voor de mobiele telefoon, verder is het hotel onbereikbaar.
Ik wijs Carlos op de bedrand, gemaakt van Braziliaans hardhout. In twee dagen heb ik mijn been al vijf keer gestoten aan de vlijmscherpe rand. “Welcome to the club" is het repliek van Carlos en demonstratief trekt hij zijn broekspijp omhoog om zijn eigen verwondingen te tonen.
Een paar dagen later spreek ik de architect van het etablisement. Opnieuw toon ik mijn scheenbeen. De ober komt er lachend bijstaan, eveneens met zijn broekspijp omhoog.

Dag in nacht

2010-05-07T19:53:00.000-07:00

Nachtfoto’s maken in Mexico is een ander verhaal. Aan de kust ontbreekt het kunstlicht dat meestal wel ergens aanwezig is. De opnametijd verlengt hierdoor aanzienlijk. Ik had me dit niet eerder voorgesteld, maar wat maakt het een verschil wanneer hier of daar een lampje brand in het nachtelijke landschap.
Vanaf de witte stranden fotograferen is op zich mogelijk, maar dan is er nog de harde wind, die alle palmbomen doet bewegen. Geen blad ervan is nog scherp te fotograferen in het nocturne licht.
In Tulum is een Maya ruïne die we willen fotograferen. Maar toestemming om van de paden af te wijken krijgen we niet. Een statief mag niet naar binnen en bij het vallen van het licht is fotograferen evenmin mogelijk. Ik besluit mijn statief in een rugzak te stoppen en als een dwaze toerist naar binnen te gaan met zwaar gewicht op de rug. Dit om 8 uur in de morgen, het moment dat de site van de ruïne opengaat. Een goed moment om te ontkomen aan de honderden toeristen die overdag de plek bevolken. Het is vreemd, na 3 dagen nog geen nachtfoto gemaakt en toch heb ik het gevoel dat het wel goed komt met de visual waar we voor zijn gekomen.

20 uur

2010-05-03T10:42:00.001-07:00

Soms duurt een reis van maar twee uur een eeuwigheid. Vooral als het staand in een file langzaam vooruit gaat zonder merkbare progressie. En soms duurt een reis letterlijk een eeuwigheid, maar dan ben je ook ergens. Gisteren vertrok ik om 10 uur uit Rotterdam naar Mexico. In Mexico City duurde de wachtrij voor immigration dik twee uur. Zo lang, dat de aansluitende vlucht naar Cancun bij inchecken gesloten bleek. Na aandringen werd deze toch nog nipt gehaald, alle paniek voor niets. Bij de gate stond de rij passagiers nog in de gang te wachten. Geen pretje als er al minstens 15 uur op zit. Maar na 20 uur op de plaats van bestemming is de voldoening des te groot. ‘s Morgens word ik om 6 uur wakker van het geluid van een tropische vogel, al had het geluid ook veel weg van een moderne ringtone.

Drukker

2010-04-30T08:27:00.000-07:00

In Zwolle -op een industrieterrein omringt door graslanden- staat het gebouw van de drukker van mijn boek ‘Still Motion’. Het is zover, de persen draaien en pallets papier staan klaar om te worden bedrukt. De man achter de pers vind de foto’s mooi en maakt er bijna een erezaak van. Het moet zo mooi mogelijk. Het beeld kan nog iets meer zwart hebben, het vernis nog een tikkeltje verschoven. Heerlijk, dat geluid van stampende machines en die geur van verse inkt. Over twee weken is het boek gebonden en wordt het geleverd.

Plotproef

2010-04-27T02:32:00.001-07:00

Laatste kans, de plotproef voor mijn boek is binnen. We speuren naar fout geplaatste komma’s, afwezige paginanummering en taalfouten. De dummy voor het boek is ook opnieuw gemaakt, met stofomslag en het juiste boeklintje. Over twee weken zal er inkt op de pagina’s staan en zal het geheel zijn gebonden. De email voor akkoord durf ik bijna de deur niet uit te doen, er moet toch nog een fout te ontdekken zijn? Nog nooit heb ik met zoveel aandacht naar boeken gekeken, aan papier geroken en gevoeld, boeken gebogen en gewogen.

Perforated Perspective

2010-04-26T02:18:00.000-07:00

Vorige week werd het werk ‘Perforated Perspective’ geïnstalleerd in Museum Boijmans van Beuningen. Het werk bestaat uit een ruimtevullende lichtbak, die is uitgelicht door middel van LED verlichting. Dankzij de technische dienst van het museum en de inspanningen van twee bedrijven, te weten I-OMS en Optisigns is het geheel enorm strak uitgevoerd.
In het tekstbord van het museum staat een zin die veel mensen nu al in twijfel brengt over het werk. Er wordt namelijk verteld dat de origine van het werk bestaat uit twee losse foto’s die aan elkaar zijn gemonteerd. Reden voor veel mensen om meteen de gehele afbeelding niet meer te geloven. Opeens staat de werkelijkheid die ik in Nanjing zag onder druk, niets is er meer van waar, zelfs de absentie van mensen in het beeld moeten het gevolg zijn van digitale manipulatie, zo valt te horen in het trappenhuis. Ik kan u vertellen: alles aan het beeld is echt! Dat er nauwelijks mensen op de foto staan is simpelweg een gevolg van de lange belichtingstijd, die koos ik om een filmisch gevoel aan het beeld te geven. Verder is niets aan de foto gemanipuleerd, zelfs het vervreemdende licht is een gevolg van de mist die op dat moment boven de stad hing. Dit in combinatie van het vele neon licht op straat geeft die vreemde lichtsfeer.

Wagner

2010-04-25T02:36:00.000-07:00

Haus Wahnfried is de villa die Richard Wagner aan de rand van de schlossgarten in Bayreuth liet bouwen. Hij leefde er de laatste descennia van zijn leven en had er ooit Adolf Hitler te gast. In de achtertuin bevind zich het graf van de componist, op een verhoging van aarde een stenen plaat zonder inscriptie. Om hem heen bevinden zich de graven van zijn honden. Ik wandel door de tuin met twee Zuid Afrikaanse kunstenaars, Johan Thom en Abie Fourie. We halen herinneringen op aan een ander symbol van bombast, het Voortrekkers Monument in Pretoria.

Slaapplek

2010-04-24T03:00:00.000-07:00

Op weg naar Bayreuth, met 180 km over de Duitse autobahn. Gehinderd door een ‘heavy load transport’ dat twee banen in beslag neemt is opeens de snelheid uit de rit. Zo komt een einde aan de eerste stretch van 4 uur. Even voor Kassel vind ik zonder moeite in het pikkedonker een landweggetje van grevel, later een karrespoor. Het perfecte plekje om de nacht door te brengen. In Duitsland is het nooit een probleem een plekje te vinden voor de nacht. De mooiste landschappen en altijd goed ontsloten met een wirwar aan weggetjes. Mijn favoriete plekken bevinden zich vaak in de buurt van de houten uitkijktorens, die door de jagers worden gebruikt.

Hidden Harbour

2010-04-14T02:45:00.000-07:00

Een warme welkome lucht komt uit een liftschacht naar boven. Het is koud voor deze tijd van het jaar, het lijkt te vriezen. De wind doet de camera schudden en met mijn jas gespreid maak ik mij groot om de wind tegen te houden. Het gebouw waar ik op uitkijk herbergt het kunstwerk ‘Hidden Harbour’ waar ik al bijna een jaar aan werk. Aan het einde van de zomer moet het kunstwerk gerealiseerd zijn. Er zal tevens een boek bij verschijnen, uitgegeven door NAI Publisher.

Ganzen

2010-04-05T23:55:00.001-07:00

Weken lag de straat open, er moest een wandelboulevard worden aangelegd. Deel van het beleid van de gemeente om het gebruik van de auto te ontmoedigen. De parkeerplaatsen werden 45 graden gedraaid, waardoor het aantal met de helft verminderde. En nu kan er worden gewandeld. Wat te denken van de Egyptische ganzen familie uit de Nijl. Allochtone vogels die geen andere vogels om zich heen dulden.
Een voorbij fietsend echtpaar houdt stil om naar het tafereel te kijken. Moeder gans maakt zich op in de reflectie van een geparkeerde auto. Het stilstaande echtpaar deelt graag hun visie op de dieren met mij. Zelfs de eenden moeten uitkijken voor de ganzen uit de Nijl, zo leer ik. Ze worden verzopen als ze niet uitkijken. En verder gaat de ganzen familie. Enkele kuikens zullen het niet redden, de ratten liggen op de loer.

Herkansing 010-Foto Rotterdam

2010-03-20T04:22:00.000-07:00

Onlangs was de documentaire 010-Foto Rotterdam bij het Uur van de Wolf. Voor wie de film gemist heeft hierbij nog een herkansing.

Bekijk de video in andere formaten.

Labo

2010-03-18T03:33:00.000-07:00

Vandaag wordt mijn werk gedrukt bij Grieger, het beroemde laboratorium in Dusseldorf. In de labruimte omringt door de laatste teststroken van Andreas Gursky en dozen van Thomas Struth beoordeel ik de proeven die daags ervoor werden gemaakt. De nacht bracht ik door op een verlaten parkeerterrein. Bij ontwaken bleek ik na een blik door de beslagen ramen te zijn ingebouwd door de auto's van deelnemers aan een huishoudbeurs.

Beroemd

2010-03-12T01:16:00.000-08:00

Mijn dochter Gaia is beroemd, zij is namelijk met haar vriendinnetje Rosa een van de interviewers van het programma Portretteketet. Onlangs werd vriend en beeldhouwer Paul van den Hout in het spotlicht gezet. Vanmiddag na school zal ik haar vragen naar haar verdere televisie ambities.

Landmark

2010-03-11T03:21:00.002-08:00

(details over dit werk hier)

Nog een bericht uit Lagos. Het werk Landmark waarvoor ik in 2008 twee keer naar Lagos reisde is ingehaald door de tijd. Ruim drie jaar lang liet Lagos Governement het gebouw na het tragische ongeval - waarbij 37 mensen om het leven kwamen - staan. Niemand nam verantwoording voor het door een zware regenval ingestorte gebouw wegens een sluimerend corruptie schandaal. Het gebouw werd een controverse en mocht niet worden gefotografeert. Drie jaar lang was dit gezichtsbepalend beeld zichtbaar vanuit iedere hoek in de richting van Lagos Island.

The New Face of Oshodi

2010-03-09T02:40:00.000-08:00

In 2008 fotografeerde ik Oshodi, de naar verluidt gevaarlijkste plek van Nigeria. In november kreeg ik het bericht van collega Lard Buurman dat het wel meeviel daar. Ik begreep zijn reactie toen niet helemaal, mijn ervaring was eigenlijk heel anders. Totdat ik ontdekte dat de nieuwe gouverneur van Lagos State bezig is met een grote schoonmaak actie in zijn stad. Met bulldozers werd Oshodi schoongeveegd en er verschenen plantenbakken op straat. Er klinken nu berichten door over het aangename straatbeeld van Lagos.
(details over dit werk hier)

Frusciante

2010-03-04T04:34:00.001-08:00

Maar goed dat hij de RHCP heeft verlaten, solo kan hij tot veel grotere hoogten stijgen. Opvallend hoe geluid en beeldkwaliteit zo ver uit elkaar liggen in dit filmpje.

90 graden

2010-03-03T06:20:00.001-08:00

Vandaag zijn gemeenteraads verkiezingen. Opvallend is de man-hunt die de laatste dagen plaats vond. Bijna iedere politicus deed eraan mee. Het wijzen naar de gedragingen van ‘die andere’ politicus bepaalde grotendeels het gedrag van de ander. Weinig inhoud en duidelijke standpunten. Zelfs de initiator van alle verwensingen draaide om zijn as. Negen jaar eerder klonken zijn woorden anders. "In de politiek moet je af en toe keihard zijn en de knuppel in het hoenderhok durven gooien...." gonst nog door. Maar met elkaar praten zonder schulderverwijzingen is bijna niet meer mogelijk. Waar is het idealisme gebleven?

The Office

2010-03-02T03:26:00.001-08:00

Tijdens het bekijken van kleurproeven worden we door gastheer Sjaak uitgenodigd om taart te komen eten. Het is zijn verjaardag. We spoeden ons naar de 15e etage en minuten later voltrekt zich een ware ‘the office’ scene. Collega’s van het kantoor komen uit alle kanten toegesneld om het moment te vieren. Iedereen staat onhandig om een archiefkast. Er wordt een lied gezongen voor de jarige met koffie in plastic bekertjes en kruimels op de vloer. Na twintig minuten is het feest weer voorbij. Nu is het wachten op het stofzuigerkarretje. Dat zag ik op een avond door het kantoor rijden. Eenzaam een weg vindend tussen bureaus en kasten, als een robot speurend naar kruimeltjes en vuil.
(foto Peter Majolee)

Croissant

2010-03-01T00:30:00.001-08:00

In Parijs smaakt een croissant anders dan waar dan ook ter wereld. De vorm is anders, de bite is anders, het smaakt naar puur boter, onvergelijkbaar met de opgerolde deeghap genaamd de Crooswijkse croosant.
De ‘croissant aux amandes’ verdenk ik echter van een tweede leven. Het is een gerecyclede croissant van daags ervoor. Met een lekker papje, flink wat suiker en amandel schaafsel wordt deze platgeslagen de oven in geschoven. Om kort daarna aan een tweede leven te beginnen. En dat voor de dubbele prijs van de dag ervoor. Hoe kan anders het onesthetische uiterlijk van deze Franse zoetwaar worden verklaard, te midden van een etalage vol bakkersnijverheid?

Rietveld Schröderhuis

2010-02-23T11:41:00.000-08:00

Een regenachtige dag wordt doorgebracht in het Rietveld Schröderhuis. Een huis met heel spaarzaam kunstlicht en overheersend daglicht. Op de ramen rollen regendruppels en de ontbladerde bomen omringen de bovenverdieping van het huis. Velen gingen mij voor deze plek te fotograferen. Zo werd de wc ooit gefotografeert door Paul Citroen, vandaag doe ik een nieuwe poging. Het daglicht veranderd met het uur en het is een belevenis in deze stilte de veranderingen te ervaren. De bovenverdieping van het huis is geheel modulair, alle muren kunnen worden geplaatst en verschoven. Maar nog mooier, het werkt nog en is goed geconserveert. Alleen de locatie van het huis moet de meester een doorn in het oog zijn geweest. Pal ernaast razen auto’s voorbij op de later aangelegde snelweg. Daarnaast belemmert een gigantisch bord van de gemeente Utrecht de zichtlijn.

Geluid

2010-02-21T03:50:00.001-08:00

Deze week kreeg ik een mailtje van mijn buurman. Of ik wat aan het geluidsprobleem wil doen. Rare vraag eigenlijk. Verwacht hij een andere vloer boven zijn hoofd, zacht dempend tapijt? Dat ligt al onder de houten vloer waar ik op leef, maar is kennelijk niet genoeg. De buurman zou eens moeten weten hoeveel lagen de huidige vloer en zijn plafond bevat.
Er is dus maar een oplossing: ik zoek het in veranderingen. Ik maan mijn dochter niet meer te spelen, zeker geen duik vanaf de bank richting de vloer te maken, haar favoriete tijdsverdrijf. Bezoek met hakken aan kijk ik net zo lang naar de voeten totdat de schoenen uitgaan. Gelukkig heb ik een paar zeer comfortabele wintersokken paraat.
Zelf loop ik sinds een paar dagen op mijn tenen, muziek luister ik alleen nog via de ipod en wanneer ik de buitendeur hoor dichtgaan durf ik weer iemand te bellen. Want wat is een goed gesprek zonder door het huis te ijsberen?
Ja, je zou kunnen zeggen dat er iets is veranderd.

Film

2010-02-03T01:17:00.001-08:00

Half tien in de morgen. Film nummer zestien. Om mij heen een buslading Brabantse meisjes. De gesprekken gaan over schoenen. Daar komt er nog eentje, ze struikelt en nog net weet ze haar popcorn te redden. Waar heeft ze zin in op dit uur? Haar nieuwe schoenen krijgen de schuld.
De film La vie au ranch begint, een nominatie voor de tiger awards. Opvallend veel kleine mannen en vrouwen met coquette hoedjes om mij heen.
Er lopen uitzonderlijk veel mensen weg uit deze film. Misschien dat de onophoudelijke en chaotische dialogen uit het weergegeven puberland voor velen wat zwaar op de maag valt.

Uur van de Wolf

2010-02-01T16:14:00.000-08:00

Bezoek in het atelier, Marc Scmidt maakt een film over 5 Rotterdamse kunstenaars/fotografen. De film wordt op 5 maart uitgezonden bij het Uur van de Wolf. Daarna volgt een presentatie in het Nederlands Fotomuseum te Rotterdam.
Met de camera op mij gericht wordt gevraagd wat het ene werk met het andere te maken heeft. Wat er zo bijzonder is aan deze foto. Lastige vragen, er loopt een zweetdruppel over mijn rug. Wat zal ik zeggen, de camera rolt. Ik vertel over de man in de foto ‘Alley’. Hij zit in een ticketbooth en kijkt de toeschouwer aan. Wel tien minuten lang blijft hij bewegingsloos. Anders hadden wij nu zijn gezichtuitdrukking niet kunnen zien.

Dode man

2010-01-27T09:04:00.001-08:00

Vandaag had ik een ontmoeting met mijn galeriehouder. Samen bekeken we nieuwe werken voor de komende tentoonstelling en de Art Amsterdam. Daarna at ik een broodje bij de naburige viswinkel. Het begon smakelijk, al was het broodje uiterst koud. Toen de visvrouw vertelde over de man, die de avond ervoor achter de viswinkel van het dak was gesprongen, verging mij de eetlust. De politie had nagelaten om de plek des onheils schoon te maken. Daarom hadden buren er maar zout op gestrooid, alsof het een wijnvlek op tapijt betrof.

Misère

2010-01-10T05:57:00.001-08:00

In het centrum van Beirut herinnert de architectuur aan een dramatische verleden. De stad is erdoor getekend. In het midden van de stad loopt de green line, tijdens de burgeroorlog de scheidslijn tussen strijdende partijen. Hier bevochten de christenen en moslims elkaar, om het maar een beetje simpel te stellen, want een burgeroorlog is zelden te verdelen in twee groepen.
Plaats der Martelaren ligt aan de voet van deze lijn. Net ernaast staat een gloednieuwe moskee en kerstbomen staan er vredig voor de ingang op het plein. De tijden lijken veranderd en verschillende religies leven nu naast elkaar. Maar voor hoelang het stil blijft is de vraag, de Libanese bevolking houdt met het ergste rekening. En niet ten onrechte, de laatste oorlog van 33 dagen vond plaats in 2006 tijdens de zomer. Een vergeldingsactie van Israël tegen de gevangenneming van twee soldaten door Hezbollah.
In het centrum van Beirut staan nieuwe bouwprojecten naast het in oude stijl herbouwde downtown. En tussendoor steeds weer karkassen van gebouwen vol kogelgaten. Onheroepelijk herinneren zij dagelijks aan de misère uit het recente verleden.

Ali

2010-01-07T08:54:00.000-08:00

Onze fixer heet Ali, een man van in de vijftig. Zijn motto is niet te hard werken, hoogstens twee uur per dag. Een paar dagen in het gezelschap van Ali opent veel inzichten in het hedendaagse Libanon. Ali verteld over het brute optreden van Israel in 2006, toen de infrastructuur in het Zuiden van Libanon onder raketvuur werd genomen als vergeldingsactie voor twee gevangen genomen soldaten door Hezbollah. Over de moord op de ex president Hariri, over de rol van Amerika in het midden Oosten en het opportunistische karakter van Syrië.
Ali werkte ooit voor de BBC, die op dat moment een documentaire maakte over de nabestaanden van 9/11. Niet alleen de kant van de slachtoffers werd daarin belicht, maar ook de nabestaanden van de daders kwamen in beeld. Ali verteld ons het ontroerende verhaal van een vader die thuis komt van een rondje joggen. Zijn huis vindt hij omringt met satelliet auto’s, de pers van de hele wereld is er gearriveerd. Op deze wijze krijgt de verbijsterde vader te horen dat zijn zoon - die als student is uitgeweken naar Duitsland en daar een sterkere band met de Islam ontwikkelde- een van de piloten van de vliegtuigen was, die zich door de torens van het World Trade Center boorde.
Maar Ali verteld ook over zijn leven, de liefde en de vele vrouwen. En steeds fonkelen zijn ogen wanneer hij hierop terugblikt. Zijn herinneringen koestert hij als zijn grootste rijkdom.

Hawk

2010-01-06T09:07:00.001-08:00

Op straat word ik aangehouden door een man. ‘Hawk’ staat er op zijn jas te lezen. Het is het security bedrijf dat in Beirut de straten bewaakt in opdracht van ‘Solitere’ en ‘Hariri’. De invloed van de Hariri’s is nog steeds groot, ondanks de moord op de president hebben zijn nabestaanden vele vastgoed projecten in handen.
Voor wie maak ik de foto en waarom, dat moet de vraag zijn. Ik maak het op uit zijn houding en vragende blik, want het Arabisch versta ik niet. Maar duidelijk is, dat er niet mag worden gefotografeerd. Toch maar doorgaan en de man wegtrekken van de voorkant van mijn lens lijkt de beste optie.
Er wordt een kameraad bij gehaald, een man met een blind oog. Hij heeft een helm op en ziet er wat koddig uit. Als ik hem een toestemmingsbrief van de Solitere-groep toon neemt hij deze op zijn kop in ontvangst. Serieus kijkend wekt hij de indruk de brief te lezen. Dan wagen we ons aan communicatie. Al verstaan we elkaars woorden niet, wordt duidelijk dat op de linkerkant van de straat een foto-embargo rust, maar de rechterkant lijkt geen probleem. Ik kijk naar mijn naar rechts gerichte lens en hoor de sluiter dichtklikken. Precies als de bewaker wegloopt is de opname gemaakt.

Schip

2010-01-03T01:58:00.001-08:00

Midden in de nacht word ik wakker. De gordijnen van de hotelkamer zijn nog open en de maan schijnt in de zee. In een opvallende snelheid wuift een mist zwarte schaduwen over het water. Een schip is in het uitzicht komen liggen. De wind doet haar draaien om haar as.

Jbail

2010-01-02T02:16:00.000-08:00

Het was elf uur op 31 december 2009. In mijn herinnering de eerste oudejaarsavond met een volle maan, helder als nooit te voren en zilver in haar weerschijn in de zee. Minuten daarvoor nog met een donker randje, als door een gedeeltelijke maansverduistering.
De avond werd doorgebracht met de documentaire The Cove, een Amerikaanse docu-thriller over de afschuwelijke dolfijn slachtpartijen in de baai van Taiji/Japan. Die vinden jaarlijks plaats vanaf september, waarbij minstens 23.000 dolfijnen de dood vinden.
De vierde oudejaarsavond op rij, doorgebracht in het buitenland.

Beirut

2009-12-30T02:17:00.001-08:00

De reis naar Beirut verloopt via Cyprus. Eerst een landing op Paphos en dan Larnaca. Op het Turkse deel van het eiland licht de Turkse vlag op, een niet mis te verstane provocatie richting de Grieken.
In Beirut vallen als eerste op de roadblocks. En gebouwen die onaf zijn. Overblijfselen van de burgeroorlog die de stad jaren in tweeen deelde. Soms lijken karkassen van gebouwen in steden op post-war-scenes, maar hier is dat echt zo.
Vanaf het balkon van het hotel met sea view fotografeer ik bij aankomst het uitzicht. De seaview ontbreekt, maar de straat beneden intrigeert. Tijdens de opname nadert een militair onder het balkon. Eerst geloof ik het niet, maar dan staan er opeens twee. Ik sta in mijn onschuld en onderbroek, als er nog later drie staan en dan vier. Iets later wordt beleeft op de deur geklopt. De picollo van het hotel verzoekt in zijn beste Engels mij met camera in de lobby. Een militair wacht en wil de beelden zien. Ik toon een foto van een blinde muur met een typisch Arabisch motief. De man begrijpt er niets van, waarom zou je dat nu willen fotograferen? De receptionist verstaat mij wel, al is zijn Engels van een raadselachtig soort. Toch begrijp ik goed dat fotograferen hier niet het beste idee is. En de volgende dag zie ik waarom, want het braakliggende terrein onder de hotel kamer wordt streng bewaakt. Er ligt een ambassade en de angst voor een bomaanslag of een hit and run is blijkbaar groot.

Suicidal Tendencies

2009-12-27T20:06:00.000-08:00

Suicidal Tendencies - Come Alive from Suicidal Tendencies on Vimeo.

Nog even het jaar uit knallen, juist als je denkt dat de cyco club definitief oude mannen zijn geworden met kromme ruggen en pijn in de botten- blijken ze alweer een half jaar rond te touren.

Roerig en bewogen

2009-12-25T03:55:00.001-08:00

Het einde van het jaar nadert. De lucht is donkergrijs en J.S. Bach vult de kamer. De hoogtepunten van het jaar in beeld liggen op de bank. Nog kort geleden zwom ik in de oceaan bij Miami Beach en gisteren schaatste ik op een Hollandse ijsbaan. De tijden wisselen elkaar in rap tempo af, want volgende week verblijf ik in Beirut.
Terwijl de regen de sneeuw doet smelten contempleer ik over het afgelopen jaar. Een tijd van stilte die dit mogelijk maakt, het resultaat van de afgelopen week. Ik kijk terug op een roerig en bewogen jaar, soms leek het wat veel voor één mensenleven.

Waterwegen wegen

2009-12-15T03:58:00.000-08:00

Het is fijn om in deze laatste dagen van het jaar een kunstwerk van mijn hand te kunnen introduceren. Het is gemaakt voor Rijkswaterstaat in Goes, en gesitueert in een recentelijk gerenoveert regiokantoor. Op mijn website kunt u er meer over lezen en beelden ervan zien.
Aanstaande donderdag 17 december wordt het werk 'waterwegen wegen' opgeleverd tijdens de kerstborrel van Rijkswaterstaat. Dan zal ook het boekje (prachtig vormgegeven door 'de ontwerpers') dat bij deze opdracht verschijnt het daglicht zien. Iedereen is van harte welkom deze gelegenheid bij te wonen.

Everglades

2009-12-07T05:30:00.000-08:00

De stad uit via US1, een eindeloos langzame rit langs shoppingmalls en fastfoodketens. Tot turnpike Florida South, hier gaat het sneller. Nog zuidelijker spitst de tolweg, links richting the Keys, de eilanden groep die bij stormen als Andrew en Kantrina Florida’s eerste klappen opvingen en rechts de Everglades. ‘the rivers of grass’. In dit gebied varen de windboten door het moeras, zijn overal alligators te zien en verbergen smokkelaars hun cocaine op weg naar het goddeloze Miami. NOT!
De Everglades is het op drie na grootste natuurreservaat van de Verenigde Staten, bereikbaar via drie ingangen, net Kroller Muller, alleen het museum in het midden is vervangen door een visitors center waar boten kunnen worden gehuurd. De windboten zijn inmiddels taboe, ze zijn er nog wel, maar het wordt sterk afgeraden ze te varen vanwege het vernietigende effect op de natuur. Om het werkelijke natuurschoon te ervaren moet van de weg worden afgeweken, lopend door the swamps in wetsuits, varend in een kano of lopend over de paden die zijn aangelegd. Een alligator spotten is zo’n beetje het hoogst haalbare avontuur.
In een boom aan de overkant van de grote vijver zit een roze vogel op een tak. Het dier geniet van alle aandacht die het krijgt, want touristen hebben hem gespot. Een van hen zie ik later op een parkeerplaats, hij viel al op door zijn camouflage kleding. Maar nu staat hij demonstratief geleund tegen zijn 4wheel drive, zijn kilo’s wegend telelens die is meegespoten in de camouflage kleuren van zijn outfit bungelt achteloos langs zijn heup.

Metro

2009-12-06T06:03:00.001-08:00

In downtown Miami vind ik een toegankelijk Metropolis. Er rijdt een onbemande metro in een cirkel. Die is goedkoop en de frequentie is groot. De metro rijdt over een verhoogde magneet baan, soms door gaten in gebouwen. Een foto die ik inmiddels heb gemaakt toont de fascade van een gebouw. Binnen is een parkeergarage en op een verdieping is een sleuf. Daarbinnen is een metrostation. Het is heel fascinerend te zien hoe deze stad met het gebrek aan ruimte omgaat.
Eerder op de avond fotografeerde ik vanaf een tallud. Overdag gespot en ’s avonds teruggevonden. Hier vanaf vind ik het perfecte standpunt en de juiste afstand boven het straat niveau. In New York zouden overal hekken staan om mensen hier weg te houden, maar hier in Miami is deze plek te bereiken. Tijdens de opname klimmen twee mannen omhoog. Eerst voelt het alsof ze naar mij toekomen, totdat ze twee meter onder mij onder het viaduct kruipen, ze zien mij niet eens. Hier blijkt later hun slaapplaats.

Borsten

2009-12-05T20:28:00.001-08:00

Een van de beurzen in Miami is de Nada Art Fair. De venue is een hotel op de 69e straat van Palm Beach. Hier staan de wat jongere galeries in een prachtige ambiance bij elkaar. Het hotel is op zich een bezoek waard: op naar het dak!
In tegenstelling tot veel andere Amerikaanse steden is Miami heel toegankelijk, er is nauwelijks iemand die de weg verspert.
Op de bovenste etage van het hotel ontbreken de Penthouses, alles is nog in wording. Hotel attributen en bouwmaterialen staan er op geslagen. In een van de kamers een gezelschap paspoppen, volkomen aangepast aan de schoonheidsidealen van Miami.

Wynwood

2009-12-04T05:19:00.001-08:00

In de wijk Wynwood is de opening van Pulse-Art Miami. De wijk is ’s avonds niet de beste omgeving om als blanke naartoe te gaan. Maar tijdens de dag en het uur van de opening rijden de taxi’s af en aan om de beaumonde van America naar The Ice Palace te brengen. De valet parking maakt overuren, terwijl twee minuten verderop gewoon op straat kan worden parkeert, maar niemand die zich daaraan waagt uit angst voor de bad neighbourhood.
De sfeer van Pulse is aanzienlijk minder formeel en glamourus dan die op de Art Basel Miami, een betere sfeer om kunst in tegen te komen. Tijdens de opening worden muffins geserveert met Bacardi cocktails. Het is broeierig warm op deze zonnige dag.
In de middag keer ik terug naar Art Basel Miami. Hier was gisteren de opening, toen trok het toegestroomde publiek vooral mijn aandacht.
Bij een galerie-stand voltrekt zich een ‘Art Drama’. Het beeld op de grond -een omgevallen lantaren met daarnaast twee olie vlekken, uitgedrukt in glanzend verchroomd metaal- krijgt onverwachts een schaduw als iemand een fles wijn pal naast het kunstwerk kapot laat vallen. Onder verwoede pogingen van de galerist, om de wijn, de echte vlek, van het kunstwerk af te poetsen, versmelten de twee werkelijkheden met elkaar.

Miami

2009-12-03T06:02:00.000-08:00

Het hotel aan Indian Creek Drive ruikt naar chemisch schoonmaakmiddel. In Nederland was ik er al voor gewaarschuwd, zo ver strekt haar reputatie. Het interieur ziet er precies uit zoals het ruikt. Het tapijt vertoont sporen van koffers die er over heen hebben gereden. Een continue stroom auto's trekt aan het terras voorbij.
Rijdend over de boulevard van Miami beach waan ik mij in een soap serie. Op de hoek staat Dexter en even later word ik ingehaald door de cabriolet van dokter Troy. Aan lantarenpalen hangen aankondigingen van een Art Fairs. Zo'n 10 heb ik er nu al geteld, maar naar verluid zijn er minstens 18. De opening van de Pulse, waar mijn werk hangt, is straks om 10 uur. Met een brunch in plaats van een cocktail party.

Pulse

2009-11-27T01:33:00.000-08:00

Voor de reiziger onder u kondig ik graag voor u aan: Pulse Miami.
Mijn werk zal er te zien zijn in de stand van MK Galerie. De beurs begint op 3 december en duurt tot en met 6 december.
details over dit werk hier

Squash

2009-11-25T04:09:00.001-08:00

Laatst speelde ik squash met vriend Leon. We zijn aan elkaar gewaagd want we spelen beiden even slecht. Misschien was het de spierpijn van twee dagen geleden. De wil om de ander een loer te draaien is er en dat is wat squash zo leuk maakt, het positie-spel, het voortdurende bewustzijn van de plaats van de tegenspeler. We speelden maar vier rondes, wat aangeeft dat de rally's langer duren en dus het spel beter wordt. Maar publiek kan voorlopig maar beter bij ons wegblijven.
In het sportcentrum noemt men mij Hans Anders. Als ik daar tegen protesteer is het Hans Textiel. Mijn liefje noemde mij soms Hans Worst. Leon heeft van dit alles geen last. En eens Hans Anders is in de ogen van de Surinaamse uitbater voor altijd Hans Anders.

Pan Amsterdam

2009-11-21T23:05:00.000-08:00

Vanaf vandaag tot en met 29 november is mijn werk te zien op de Pan Amsterdam.
MKgalerie staat er met een tiental andere galeries met moderne kunst tussen kunst van alle tijden. Neem opa en oma gerust mee op deze veelzijdige beurs.
details over dit werk hier.

Zwaar

2009-11-20T05:11:00.001-08:00

In het park ligt een man, zijn voeten raar krom, zijn gezicht in de modder. Ik vraag hem in het Engels of hij wil zitten op een bankje. Hij antwoord resoluut dat hij het graag wil. Ontzettend zwaar kan een dronken lichaam zijn. Nu pas zie ik zijn bebloede en verlopen gezicht. Ook zijn handen zijn geschaafd. Ik verzamel de blikjes bier nog voordat ik verder ga. "Tack" zegt hij, en werpt mij een besmeurd kushandje toe. Het is pas twaalf uur en dan al zo dronken van bier met hooguit 3,5 % alcohol.

Onbereikbaar

2009-11-19T08:11:00.001-08:00

‘In between worlds as a stage of being’.
Gisteren kwam het er echt van. Op weg naar Malmö met de rug naar Kopenhagen sloten zes auto’s voor ons slagbomen de zeebrug hermetisch af. Terwijl rugwinden de auto op en neer bewogen, ambulances en brandweerlieden met blauwe zwaailichten kleur en geluid gaven aan de grauwe en striemende regen, verbleven wij in onwetendheid. Pas na een halfuur werd het sein rechtsomkeer maken door de politie gegeven en kon al het verkeer weer terug naar Denemarken. Zweden zat er verder niet in op deze avond, als weggevaagd van de kaart.
Vanmorgen was het de auto die de reisvoortgang saboteerde. Onder het toeziend oog van een parkeerwacht -die zag zijn kans schoon een ticket uit te schrijven, ware het niet dat er nog passagiers in de auto aanwezig waren- rommelde en haperde het gehuurde gevaarte als een oude locomotief. Pas na 20 minuten startpogingen kwam de oude bak zwarte rook de lucht in blazend tot leven.
De eerste gedachte op weg naar Zweden was bij mij Ikea! Hier zit dan het hoofdkwartier van het meest imperialistische bedrijf op aarde. En hier in Zweden hebben zelfs de bordjes die de bochten van de wegen accentueren de kleuren blauw en geel.

Malmö

2009-11-14T02:41:00.001-08:00

Deze week reis ik samen met buurman Paul van den Hout af naar Malmö. Een volle vrachtwagen aan beelden reist met ons mee als lading. De afgelopen weken zag ik een rijk oeuvre aan sculpturen in het atelier van mijn buurman ontstaan. Nu reizen de vreemde wezens uit zijn geest af naar de expositieruimte van Cirkulations Centralen. Waarschijnlijk rijden we zo door alle grensovergangen heen, maar denkbaar is dat een douanier de inhoud van onze lading wil bekijken. En stiekum ben ik best benieuwd naar hun reactie op een van Paul’s wonderlijke gedrochten.

Havenbedrijf

2009-11-10T04:44:00.000-08:00

Het afgelopen jaar heb ik gewerkt aan een kunstwerk voor de liftwachtruimtes van World Port Center in Rotterdam. Het kunstwerk ontsluit de private kant van de haven.
Eerder dit jaar werd een lichtbak als een pilot geinstalleerd. De lichtbak is uitgevoerd in aluminium en is scharnierend, zodat achterliggende deuren toegankelijk blijven. Gisteren presenteerde ik het resultaat van een jaar lang scouten en fotograferen in het havengebied. De komende maand worden acht nieuwe etages toegevoegd en in de loop van het volgende jaar volgen er steeds twee. Het geheel zal aan het eind van de zomer afgerond zijn.

Candy and a Currant Bun

2009-11-08T10:50:00.000-08:00

Sliding

2009-11-07T12:45:00.000-08:00

Een wandeling door het herfstige park terwijl de voetbal voor ons uit rolt, door mijn dochter in beweging gehouden. Het ruikt intens hier buiten, de kanaries in de kooien zingen opgewonden een lied als door de aanraking van het enige straalje zon op deze druilerige dag. Het gras is zeiknat, de gele bladeren bedekken de drassigheid. Daar komt ze aangerend, een ongecontroleerde beweging en boem! Het rode jasje en de blauwe jurk zijn op slag zwart van de modder. Tranen rollen over haar wangen en een kloppende knie verjaagd de pret van zojuist. Maar een mooie sliding was het, later geeft ze dat ook toe: “zag je mij gaan papa”!