Routine

Het schrijven op deze blog is een onmisbare routine geworden. Het begon ooit op reis, waar ik verslag deed van het leven in het buitenland (eerder deed ik dat in Shanghai). Ik schreef voor geliefde personen in mijn directe omgeving, een manier om contact te houden. Daarna werd de site een tableau voor oefening, het delen van gedachten, een schetsboek met achtergronden over mijn werk. Een enkele keer nam het schrijven zelf de overhand en kreeg fictie de ruimte. Chronologie werd steeds minder belangrijk. Zo kon ik met terugwerkende kracht herinneringen een plek geven. De veranderingen in mijn leven waren onderhuids ook af te lezen, zeker voor mensen die mij kennen en weten wat er in mijn leven speelt.
De komende weken keer ik terug naar waar het begon, ik reis weer naar Shanghai, nu om een tentoonstelling te maken in the Eastlink gallery. Een gelegenheid om beelden die ik aan deze stad ontleende weer terug te geven.

Cut off

Langs het centrum van Cape Town loopt een snelweg. Een elevated highway, die de contouren van de waterlinie volgt. Op een aantal plaatsen is de snelweg abrupt onderbroken. Het verhaal gaat dat de stadsplanners een westers snelwegmodel probeerden te leggen over de infrastructuur van deze Zuid Afrikaanse stad. Na verloop van tijd bleek dit op een paar cruciale punten onhaalbaar, de aanloop was te kort, de bocht te krom of wat dan ook. Zo ontstonden een aantal een schitterende ‘moderne ruïnes’.
Op de weg naar Woodstock ligt er een en deze lijkt mij een fantastische locatie voor een fotoshoot. Om er te komen dient men het stuur naar rechts om te gooien en in zeer korte tijd tot stilstand te komen vanuit een snelheid van ± 100 km/u.
Terwijl ik de camera opbouw gaat de telefoon, het is mijn dochter in Nederland, die inmiddels twee maanden geen vader heeft gezien. Ze is in paniek en huilt. Ze heeft haar vader nodig en wil worden getroost. Als ik haar met zachte woordjes toespreek nadert een 4wheeldrive. Het is politie in cognito, ze hebben mij gespot op deze verboden plek. Dit wordt in een seconde duidelijk en terwijl ik om begrip vraag en geduld, de telefoon hou ik voor de duidelijkheid even omhoog, het gesprek gaat ondertussen gewoon door, zie ik de mannen al achter in mijn auto kruipen op zoek naar verboden goederen.
Ik kom er uiteindelijk goed vanaf en verlaat de locatie. Een poging om de opname toch nog tot een goed einde te brengen mislukt deze avond, maar een dag later sta ik er weer. Deze keer met een officiële permit van het stadsbestuur. Dankzij mijn vriend Norman, die de ochtend uittrok het juiste voorwerk te verrichten. En dankzij de lieverd die ervan afzag mij deze permit te weigeren wegens het ontbreken van een voor fotografie gebruikelijke location-fee.

Eilanden

Enige dagen geleden ondernam ik een vlucht in de schemer naar de Zeeuwse eilanden. Om mijn ideeen over een kunstwerk in wording zichtbaar te maken huurde ik een vliegtuig om daar vanuit te fotograferen. Toestemming moest hiervoor worden aangevraagd bij het ministerie van defensie, want na de daglicht periode zijn dergelijke vluchten ongebruikelijk.
Het is bijzonder hoe een begrip als afstand hoog in de lucht een hele andere betekenis krijgt. Daar in de verte is het doel van de reis al zichtbaar, terwijl het over land zeker anderhalf uur rijden zou zijn geweest. Ook op de terugweg prijkt Rotterdam al aan de horizon terwijl de reis nog moet worden ingezet.
Diep beneden mij passeren we de dam naar het eiland Tholen. Een stukje recreatie gebied tekent zich herkenbaar af. Een diepe herinnering neemt bezit van mij, daar op dat kleine stukje land, omringt door het water, brachten wij de nacht door en veranderde mijn leven. Tussen de ganzenstront en in de warme zomerse wind leek het donker voor eeuwig te duren. ’s Morgens maakten wij ons eerst zorgen over de slagboom, die inmiddels misschien zou zijn neergedaald, ons in opsluiting achterlatend. Daarna nam de zorgeloosheid het weer van ons over.
Als ik de piloot aankijk is mijn gezicht nat van ontroering. Ik voel mij de zeeman uit de fishermans friend reclame die met een hoofdknik het openstaande raam de schuld geef van zijn tranen.

The International

In de nieuwe film ‘The International’ van Tom Tykwer schitteren Naomi Watts en Clive Owen. Het verhaal lijkt op een James Bond film, maar is gefilmd met voor Tykwer gebruikelijke virtuositeit. De James Bond films kenmerkende props zijn achterwege gelaten en het zijn vooral de spitsvormige dialogen die de film een prettige snelheid geven.
De film eindigt in Istanbul en zelfs hier wordt een ondergrondse locatie ingezet die eerder in James Bond te zien was.
Enige maanden geleden fotografeerde ik in Istanbul en maakte het werk ‘Alley’. In deze foto wedijvert de desorienterende schaal met stylistische componenten van de locatie. De onderkant van het beeld laat een wereld zien waar alles nog in wording is, terwijl in de bovenkant van het beeld de glossy architectuur ons in neon toestraalt. Nooit getoond en nu dan toch te zien: de locatieshot die vooraf ging aan dit werk. Voor de liefhebber en nog iemand anders.

Heike Reich

Ik wandel langs het water en denk na over de liefde. Waarom is liefde soms zo helder en vol eenvoud. En dan opeens zo complex als het grootste raadsel ter wereld?
Kan ik genieten van een liefdevol leven zonder mij aldoor zorgen te maken over wat er gisteren is gebeurd en mij vandaag misschien weer boven het hoofd hangt?
Ik passeer een boot, de Heike Reich, die lag er een tijdje geleden ook. De boot heb ik onthouden, er deed zich iets opmerkelijks voor. De schipper was bezig zijn auto van het schip af te laden. Dat gebeurde met een kraan die aan de boot is bevestigd. Op het moment dat de auto boven het water werd gedraaid glipte de touwen los, de auto verdween in de zwarte diepte van de Maas. Ik zie nog het gezicht van de schipper toen dat gebeurde. Zijn reactie was nuchter en zonder paniek. Hij haalde zijn schouders op en ging telefoneren. Met zijn klompen schuifelde hij het dek op en verdween in de stuurhut van zijn schip. Een uur later verschenen kikvorsmannen op de kade en nog een uur later stond de auto na te druipen op de kinderkopjes.
De gedachte aan de liefde keert weer terug. Ware liefde is liefde zonder bezitsdrang. Je houdt van iemand en toch ben je vrij en de ander ook.

Verlangen

Een man zit tegenover mij in de trein met gesloten ogen. Hij luistert naar muziek via zijn telefoon en tikt zachtjes het ritme mee op zijn tas. Hieruit steekt een donkerrode paraplu. Een kleine melodie ontsnapt zachtjes aan zijn mond.
Hij is een forens die iedere morgen zijn gezin om 7 uur achterlaat. Daar thuis is hij een toegewijd vader die makkelijk zijn rol heeft aanvaard als hoofd van de familie, maar het is ook daar thuis waar hij zichzelf een beetje is kwijtgeraakt. Iedere morgen vertrekt hij fietsend richting het station van Dordrecht en hervind dan langzaam het contact met zichzelf. Hij kijkt graag naar de bouwwerkzaamheden rondom het station. Die omgeving heeft hij al eerder in zijn leven zien veranderen, het doet hem nadenken over de relativiteit van het leven.
Hij denkt aan de keer dat hij met zijn geliefde reisde van dit station naar Parijs. Een jaarlijkse vakbeurs was hiervoor de aanleiding, en dit terugkerende evenement bracht hem altijd weer dichterbij zijn vrouw. Op reis voelde hij zich fijn en dichtbij haar, zij deelden dan dezelfde ervaringen. Uren konden zij zonder doel dwalen in het regenachtige Parijs. Zij hadden geen plan of doel nodig, hun samenzijn bracht hen enkelvoudige tevredenheid en vlagen van diep geluk.

Ertsen

Vandaag bezoek ik een ertsen overslag in de Rotterdamse haven. Ik werk aan een kunstwerk voor het Rotterdamse Havenbedrijf. Het is een surrealistisch landschap waar de kleuren diep rood en zwart overheersen. Grote en kleine bergen bepalen de contouren en immense graaf en kraan machines steken daar bovenuit. We passeren een grijper van een kraan waar het hele volkswagen busje dat ons vervoert in past.
Ik ben in gezelschap van de filmer Marc Schmidt. Hij werkt aan een film over fotografen/kunstenaars, waarvan ik er een ben. We worden rondgeleid door meneer Ben. Hij werkt al 44 jaar in dit bedrijf en heeft alle banen in dit bedrijf reeds gedaan, van kraanmachinist tot veiligheidsbeambte. Ben is de beroerdste niet en stopt overal waar we willen. De bus waar we in rijden is na iedere ronde zwart van het erts stof. Dan rijdt Ben door de wasstraat en deze morgen doen we dat zo’n 6 keer.